Hizmette 10+ Yıl ve binlerce müşteri memnuniyeti... | %100 doğru kaynak | %100 memnuniyet | %100 mezuniyet | 0.332 350 23 47
0.541 350 23 42
EDB304U-TÜRK EDEBİYATININ MİTOLOJİK KAYNAKLARI
EDB304U-TÜRK EDEBİYATININ MİTOLOJİK KAYNAKLARI DERSİNİN 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ

1. ÜNİTE - MİT NEDİR?

İnsan davranışları veinanışları için model teşkil eden, hayata anlam ve önem kazandıran, dolayısıylainsanın kendi hayatını ve etkinliklerini anlamlandırmasını sağlayan ve çoğu zaman bir yaratılışın öyküsünü anlatan geleneksel olarak yaşadıkları toplumlarca “kutsal”ve “gerçek” kabul edilen anlatılara “mit” (myht) adı verilir.                                                                                            “Mit” (myht) kelimesi köken itibariyle, Yunancada “anlatı” veya “hikâye” anlamına gelen “mythos” kelimesindendir.mitler bir tür bilim öncesi bilimdir. Gerçeği bilimle çözemezken insanoğlu aradığı cevapları mitte bulmuştur.                                                                                               Mitlerde kahramanlar insanî özellikler gösteren tanrı ve tanrısal olağanüstü varlıklardır. Mitler toplumca kutsal ve gerçek sayılır ve bu mitler takip edilmesi gereken bir model kabul edilir. Böylece sosyal bir ferman (social charter) niteliğinde olup insanı düşünüş ve davranış yönünden etkiler. Mitlerin de asıl işlevi budur.                                                                                                                      Mitler her zaman evrenin veya onun küçük bir parçasının kökenini ve nasıl yaratıldığını şimdiye ve şimdiki zamana bağlayarak anlatır. Mitlerde bu anlamda geçmiş, gelecek ve şimdi arasında bir eş süremlilik görülür. Mitlerdeki zaman kökenle ilgili olduğu için de kutsaldır. Bu anlayışla mitlerde başlangıç ve yaşanan an (şimdi) birleştirilir. Birbirine eş ve paralel hale gelen bu iki zamanınörtüşmesine de “eşsüremli zaman” denilir.                                                                       Mitler insanlara belli zamanlarda belli kurallar dâhilinde anlatılır ve dramatik bir tören olarak canlandırılır, en sonunda ise iyi temennilerde bulunulur. Örneğin, kutsal sayılan günlerde ve mevsimlerde, ibadet esnasında, ürün alınırken ya da kıtlık, kuraklık çekilirken anlatılır ve canlandırılırlar. Bu yüzden birlik beraberlik sağlar.                                                                    

Mitlerde mekân kavramı kutsal bir varlıkla ilişkisi olana kutsal mekân, böyle bir varlıkla ilişkisi olmayan kutsal olmayan mekândiye ikiye ayrılır.

MİTLER NASIL SIFLANIDRILIR?                                                                                          “Mit” olarak tanımladığımız olgu, günümüzde kendine has yapı ve şekil özelliklerine sahip bir anlatım türü (narrativegenre) değil, tematik özelliklere sahip bir inanış, davranış ve anlatım tutumudur. Masal gibi sabit şekillere sahip türlere nazaran daha akışkan ve değişkendirler. Sözlü anlatımla meydana gelen her türde yer alabilirler. Mitlerin şeklini belirlemede de esas ölçüt içerik, işlev ve bağlamdır. İşte bu yüzden mitler genelde konulara göre sınıflandırılır:

  1. Köken ve Yaratılış Mitleri:

Ortalama her kültürde bulunan dolayısıyla mitler arasında en yaygın olarak bulunan insanın köken konusunda kafasındaki soruları cevaplandırmayı amaçlayan mitlerdir:

a. Etiyolojik Mitler: daha çok ilkel insanın kafasındaki sorulara cevap vermeyi çeşitli varlıkların kökenini izah etmeyi amaçlayan mitlerdir.

b. Teogoni Mitleri: Tanrıların ve tanrısal varlıkların kökenini ve nereden geldiklerini konu edinen mitlerdir.Yüksek ve halk kültürü tabakalaması oluşmuş yazılı kültür ortamına sahip milletlerde görülürler.

c. Kozmogoni Mitleri: Evrenin, dünyanın ve özellikle de gök ve gök cisimlerinin nasıloluştuğunu konu edinen mitlerdir.

ç. Takvim Mitleri: Zamanın ölçülmesi bağlamındaki düşünceleri sembolik bir biçimde anlatan öyküler ortaya çıkmıştır. Türk mitolojisinde “On ikiHayvanlıTakvimin YaratılışıMiti buna örnektir.

d. Antropologi Mitleri: İnsanların nereden geldiklerini, nasıloluştuklarını konu edinen türeyiş mitleridir.

e. Totem Mitleri: Bir topluluğun varoluşunu ve kökenini izah eden bu tür mitlere de totem mitleri denilir.

f. Kahramanlık Mitleri: İdealleştirilmiş insanlarıntoplumları için yaptıkları kahramanlıkların anlatıldığı epik ve mitik anlatımın içi içe geçtiği atalar kültüyle ilişkili anlatılar.Oğuz Kağan ve Dede Korkut bu tür kahramanlardır.

2. Eskatoloji Mitleri

Neredeyse her kültürde bulunup insanın ve dünyanıngeleceğini veya sonunu konu edinen mitlerdir.

MİTOLOJİ NEDİR?

Dünyanın en eski araştırma alanlarından biri olan mitoloji veya mitbilimmit olgusunu araştıran bilim dalıdır.  Myhthology sözcüğü eski Yunanca “mythos” ve “logos” sözcüklerinin birleşmesidir.

Antik Çağda Mitoloji Anlayışı ve Yorumlama Yolları:

Yunan mitolojisinin yazıya geçirilişi Homeros ve Hesiodos’la başlar. Özellikle Hesiodos’un Teogoni adlı çalışmasında verdiği bilgiler mitoloji çalışmalarının başlangıcıdır.                                      Mitlerin doğuşuyla ilgili ilk düşünce üretenlerden biri deM.Ö. IV. yüzyılda yaşayan Sicilyalı Evhemerostur. Mitlerin halk tarafından uydurulduğunu ancak içinde tarihî gerçeklik olduğunu düşünür bunaevhemerismadı verilir. Günümüzde de hala kabul edilen bu görüşe göre mitlerdeki tanrılarbir zamanlar yaşamış olan kralların veya kahramanların tanrılaştırılmış halidir. İlk Çağda Sofist ve Neoplatonist filozoflar, mitleri ahlak ve ruh gerçekliklerinin birer sembolü olarak düşünür. Platon ve sonralarıEpiküryenler, dini ve tarihi gerçeklerin halktan saklanması için mitlerin kullanıldığını ileri sürüpmitleri reddederler. Aristo da kanun koyucuların halkı yönetebilmek mitleri uydurduğunu düşünür. M.S. II. yyda yaşayan AelliusTheon, mitin hakikatten bahseden uydurma olduğu kanaatindedir. M.S. III. yydaPlotinos ve Porphyrios mitlerin felsefî düşüncelerin, geleneğin ve inançların sembolü olduğunu savunur.                                                      Orta Çağ’da her şeye hâkim Kilise de mitlerde daha önce yaşamış krallar, kahramanlar tanrılaştırılarak anlatılmakta olduğunu savunur.                                                                                           17. ve 18. yy’da mitler, dinî geleneklerin ve inançların değişmiş şekilleri olduğu kabul edilir. Bunlardan RahipBanier, Yunan mitleri ile azizlerin hikâyeleri arasında bağlar kurarak mitleri tarihle örtüştürmeye çalışır. 

Modern Çağda Mitoloji Anlayışı ve Yorumlama Yolları

Antik çağda mitoloji anlayışı ancak 20. yüzyıl başlarına kadar önemini korumuşlardır. Günümüzde mitoloji,  Antik dönemini yansıtan tarihsel bir bilgiden başka bir önemi yoktur.                    Dünyada Yunan mitlerinden farklı mitlerin de olduğunun keşfiyle aydınlanma döneminde, mitler insanlar arasında evrensel bir görüngü olarak kabul edildi ve onların altında nelerin yattığını keşfetmek içindaha ileri seviyede girişimlerde bulunuldu.                                                                   Bu dönemde İtalyan filozof G. B. Vico, mitleri tarihin canlı şahitleri olarak görür ve bunların incelenmeden tarihin bilinemeyeceğinidüşünür.                                                                            19. Yüzyıl’ın başlarındaRomantikler mitleri insanların yaratıcı potansiyellerinin bir ifadesi olarak algılar.MaksMüller’in ‘Güneş- Mitolojistler’ adlı yaklaşımı günümüzde geçersizdir.                       20. yy ise mite bakışı tek yönlülük yerine çoklu bakış açısı getirilmiştir.

MİT-EDEBİYAT İLİŞKİSİ

Mitoloji ve edebiyat ilişkisi iki temel gruba ayrılır. Mitoloji ve sözlü edebiyat ilişkisi inanılmaz hale gelen mitlerin sözlü edebiyat türlerine dönüşmesi ve bazı sözlü edebiyat eserlerinin mitolojik unsurlar içermesi seklindedir. Yazılı edebiyat ve mitoloji ilişkisiyse yazar ve şairler mitolojiyi eserlerinin ilham kaynağı olarak kullanır.

DERS ÖZETİNİN TAMAMINI VE DAHA FAZLASINI ONLİNE SİPARİŞ VERMEK İÇİN AÖF ÇIKMIŞ SORULAR

AÖF Ücretsiz Ders Özeti Paylaşımları
1
ATA AÖF - KURTARMA ARAÇLARI EĞİTMİ 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
2
ATA AÖF - AFETLERDE RİSK VE KRİZ YÖNETİMİ 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
3
ATA AÖF -MESLEK HASTALIKLARI 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
4
ATA AÖF - BİREYLERLE SOSYAL HİZMET 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
5
ATA AÖF - ETİKETLEME VE İŞARETLEME 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
6
ATA AÖF - YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
# TÜM ÖZETLERİ LİSTELE
Siz de hemen Ders Özeti sipariş verin, derslerinize kolayca çalışarak mezun olun.

Anadolu Üniversitesi Özet

Atatürk Üniversitesi Özet

Etiketler: ata aöf - ata aöf çıkmış sorular - ata aöf ders özeti - burhan kankaya - burhan kankaya ders özeti


Bu yazı 21.03.2017 tarihinden itibaren 1 kez okundu.




AÖF Çıkmış Sorular (Anadolu Ünv.) AÖF Çıkmış Sorular (Atatürk Ünv.) AÖF Ders Özetleri AÖF Deneme Sınavları AÖF Ders Kitapları Açık Lise Çıkmış Sorular
İletişim Bilgileri Firmamız Hakkında Sipariş ve Kargo Takibi Mesafeli Satış Sözleşmesi Garanti ve İade Şartları Gizlilik Sözleşmesi Ödeme ve Teslimat