Hizmette 10+ Yıl ve binlerce müşteri memnuniyeti... | %100 doğru kaynak | %100 memnuniyet | %100 mezuniyet | 0.332 350 23 47
0.541 350 23 42
HUK403U-TÜRK İDARE TARİHİ DERSİNİN 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
HUK403U-TÜRK İDARE TARİHİ DERSİNİN 1. ÜNİTE DERS ÖZETİNE VE DİĞER DERSLERİN DERS ÖZETİNE ULAŞA BİLİR AÖF ÇIKMIŞ SORULARI, AÖF DERS ÖZETLERİNİ VE AÖF YARDIMCI KAYNAK KİTAPLARI ONLİNE SİPARİŞ VEREBİLİRSİNİZ...

ÜNİTE 1 - ESKİ TÜRKLERDE YÖNETİM YAPISI

Dünyanın yaşının 4,5 milyar yıl, insanoğlunun yeryüzü üzerindeki serüveninin ise 50 bin yıl kadar (cro-magnon insanı) olduğu düşünülürse ilk örgütlü toplumların mazisinin çok daha yeni (yaklaşık 5000 yıl) olduğu ileri sürülebilir. Eski Türklerin yaşamlarına dair bilgilerin neredeyse tamamı Çin arşivlerinden sağlanırken, günümüze kadar gelen yazılı ürünler, yerle­şik hayata geçilmesiyle beraber verilmeye başlanmıştır.

Göçebe çobanlık, Eski Türklerin hem yaşam biçiminin hem de geçim kayna­ğının esasını oluşturmaktaydı. Söz konusu ekonomik-toplumsal yapının yüzyıllar­ca sürmesinin en önemli nedenleri arasında; toplumu bir arada tutan gelenekler en başta gelmek üzere birçok iç dinamik etmen bulunmaktaydı. Öte yandan, çevre toplumlar tarafından baskılı bir şekilde arkasında durulan ekonomik iş bölümü ve İpek Yolu'nun denetimi gibi ögelerin yer aldığı dış dinamikler de önemli bir yer tutmaktaydı .Göçebe Çobanlık: ilk olarak Neolitik Dönem'de (M.Ö. 8000-5000) hayvanların evcilleştirilmesiyle beraber yerleşik toplumun ortaya çıkışı ile eşzamanlı şekilde beliren üretim ve yaşam biçimi.

Otarşi: Ekonomik olarak kendi kendine yeterli olma hâli.

- Türk topluluklarının ilk defa ne zaman ortaya çıktığı, bilim adamları arasında hâlâ tartışılan bir konudur. Türkçenin M.Ö. 3000-500 arasında konuşulduğu bilinmek­tedir. Kaldı ki bu tarihlerde Çin kaynaklarında "Tujue" olarak adlandırılan ve Türk topluluklarını işaret eden satırlara rastlamaktayız. M.Ö. 7000'lerde İç Asya'nın gü­ney platolarında tarım yapılmaya başlanmış, 4000'lerde kasaba ve kentler ortaya çıkmış ve yine aynı dönemlerde yaşanan kuraklığın etkisiyle hayvancılık, tarımcı­lığa tercih edilmeye başlanmıştı. Sığır, koyun ve keçinin ehlileştirilmesi 6000'ler, tüm Türk halklarının yaşam biçimini derinden etkileyecek atın evcileştirilmesi ise 4000'ler ile 2000'ler arasında gerçekleşmişti.

-Kuraklık, boylar arası bitmek bilmez çatışmalar ve Çin'in istila hareketleriyle kesiştiği bir za­manda Hunların lideri Mete, çevre boy ve klanları kendi liderliği altında toplaya­rak imparatorluğunu ilan etmişti (M.Ö. 210 - 174). Kabile veya boya değil de ki­şiye / hanedana sadakat ekseninde bir araya gelen bu ilk siyasi örgütlerin en önemli özelliği; yüksek bir disipline ve tamamen askeri bir yapıya sahip olmasıy­dı. Patenti Çin'e ait olan "çanyü" sözcüğü yerine "kağan" unvanı ilk olarak, bahsedilen değişimin hemen sonrasında Hunlar tarafından kul­lanıldı. Çin kaynaklarında "ko-han" şeklinde geçen "kağan" kelimesi köken ola­rak Türkçe değildir.

- Asena: Göktürk kurucu hanedanı"Aşena"boyuna mensuptu ve aile mensupları kendilerinin mitolojide anlatılan dişi kurttan yani "Asena"dan geldiklerini iddia ediyordu.

- Sasaniler: 224-651 tarihlerinde hüküm sürmüş, ikinci Pers imparatorluğu da denen iran Devletidir.

- Maniheizm: Hz. İsa, Zerdüşt ve Buda'nın öğretilerini harmanlayan, MS. III. asırda

Pers İran'ında yaşayan Mani'nin geliştirdiği inanç sistemi.

-Bozkır toplumlarına bakıldığında gerek boy, gerek bo-dun gerekse devlet örgütlenmesinde lider etmeninin önemli bir rol oynadığı görülüyor. Mete gibi İlteriş gibi karizma sahibi kağanlar sayesinde tüm kıtayı etkisi altı­na alan etkili rejimler kurulurken, aynı başarının varis kağanlar tarafından gösterilmediği zamanlarda, siyasi ve toplumsal örgütlenmenin kısa sürede çözülmeye başladığı görülmekteydi.

-Türk devlet teşkilatının temeli "aile" (aul) kavramına dayanmaktaydır. Ailelerin birbirleriyle ilişkileri mevsime göre değişmekteydir. Yazın daha bağımsız hareket eden ai­leler, kışın yaklaşmasıyla sürüleri beraber korumak için bir araya gelirlerdi. Top­lumsal hiyerarşide ailelerin bir basamak üzerinde boylar bulunmaktaydı.

-İmparatorluğa karakterini veren federatif yapılanmanın boylarda başladığı söylenebilir.

- Kut, küç ve ülüş kağanlık kavramının içini dolduran te­mel değerlerdir.

-Şimdiki ismiyle Kuzey Moğolistan, eski Türk devletlerine başkentlik yapmıştır.

- Federasyon: Küçük örgüt veya devletçiklerin bir araya gelmesiyle oluşturulan birlik.

- Devlet: iktidar , mevki ve güç anlamlarına gelen Arapça bir kelimedir. Arapçadaki bir diğer eş anlamlısı "Mülk"tür.

- İMPARATORLUK İDARESİNİN YAPI TAŞLARI:

İlkeler: Dört ilkesi vardır.

 -Oksızlık (Bağımsızlık)

-Uluş (Ülke)

-Kün (Halk)

- Töre (Kanun)

*soru: Eski Türk ve Feodal Batı Avrupa toplumlarının özellikle hangi kavramlar ekseninde birbi­rinden ayrıldığı savunulmaktadır?

 -Farklılık yaşam tarzlarından kaynaklanmaktay­dı. Avrupa'da tamamen yerleşik hayata dayalı bir kültür söz konusu iken Orta Asya Türkleri göçebe bir hayat sürdürmekteydiler. Yaşam biçimlerindeki bu farklılık siyasi, toplumsal ve ekonomik anlamda kendisini gös­termişti. Avrupa'da üniter birbirinden çok kopuk olsa da daha istikrarlı, uzun dönemli siyasal kurumlara dö­nüşmüştü.

- Tuğ: Ucuna çeşitli renklere boyanan at kuyruğu, tepesine altın vb. değerli bir elementten sembol (kurt başı, hilal gibi)konulan mızrak.

- Türk Kozmogonisi: Evren ve insanın yaratılışı ile devletin kuruluşu arasında sebep-sonuç bağlantısı kuran inanış. Tanrılar arasında hiyerarşi olduğu gibi insanlar arasında da benzer farklılıklar vardır. Ya da kâinatın merkezinde tanrı olduğu gibi dünyanın merkezinde kağan vardır.

- Dönem kayıtlarından anlaşıldı­ğı kadarıyla toyun yılda üç defa olmak üzere toplanması, törenin gereğiydi. Toyla­ra Moğollarda sadece asiller katılırken, Hun ve Göktürklerde halk da -yani boy yö­neticileri dışındaki kişiler- iştirak edebilmekteydi. Yeni yılın ilk ayında Kağan ota­ğında toplanan ilk toy'da ağırlıklı olarak dinsel ritüeller yerine getirilmekte, yeni yıl için selamet ve zafer dilemek için tanrıya yakarılmaktaydı,

- Eski Türk devletlerinde tahta geçme usulünün bir sisteme oturtulmayışı, çoğu za­man hanedan ailesi dışındaki bodun beylerini dahi kanlı mücadelelere soyunma­sına yol açmıştır. Tiginlerin idare sanatında tecrübe kazandıkları asıl mevki, devletin sağ veya sol kolunda verilen "başbuğ"luk göreviydi. Eski Türk kozmik düşüncesinden kökeni­ni alan bu zihniyet, devleti kendi içerisinde sağ ve sol olmak üzere iki kola ayırır­ken, yine bu kolları aynı şekilde kendi içerisinde ikiye ayırarak dört ana yönü or­taya çıkarıyordu (tört bulung). Tiginlere bazen Hunlarda olduğu gibi "sol bilge ti­gin", bazen de Göktürklerde olduğu üzere "şad" unvanı verilerek devletin doğu ta­rafının idaresi emanet edilirdi. Doğuda görevlendirilen tigine "tölös şad", batıdaki-ne ise "tarduş yabgu" unvanı verilmekteydi. Görevlendirme ile beraber kendisine bir tümen de asker tahsis edilirdi. Veliaht olan tigine bazen devleti oluşturan boy­ların birinin kontrolünün de verildiği olurdu.

 

- İlk ordu teşkilatını yapan Bozkır devleti ve kağanı: Mete - Asya Hun İmparatorluğu.

AÖF Ücretsiz Ders Özeti Paylaşımları
1
ATA AÖF - KURTARMA ARAÇLARI EĞİTMİ 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
2
ATA AÖF - AFETLERDE RİSK VE KRİZ YÖNETİMİ 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
3
ATA AÖF -MESLEK HASTALIKLARI 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
4
ATA AÖF - BİREYLERLE SOSYAL HİZMET 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
5
ATA AÖF - ETİKETLEME VE İŞARETLEME 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
6
ATA AÖF - YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
# TÜM ÖZETLERİ LİSTELE
Siz de hemen Ders Özeti sipariş verin, derslerinize kolayca çalışarak mezun olun.

Anadolu Üniversitesi Özet

Atatürk Üniversitesi Özet

Etiketler: ata aöf - ata aöf çıkmış sorular - ata aöf ders özeti - burhan kankaya - burhan kankaya ders özeti


Bu yazı 21.03.2017 tarihinden itibaren 1 kez okundu.




AÖF Çıkmış Sorular (Anadolu Ünv.) AÖF Çıkmış Sorular (Atatürk Ünv.) AÖF Ders Özetleri AÖF Deneme Sınavları AÖF Ders Kitapları Açık Lise Çıkmış Sorular
İletişim Bilgileri Firmamız Hakkında Sipariş ve Kargo Takibi Mesafeli Satış Sözleşmesi Garanti ve İade Şartları Gizlilik Sözleşmesi Ödeme ve Teslimat