Hizmette 10+ Yıl ve binlerce müşteri memnuniyeti... | %100 doğru kaynak | %100 memnuniyet | %100 mezuniyet | 0.332 350 23 47
0.541 350 23 42
İKT307U-SANAYİ EKONOMİSİ DERSİNİN 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
İKT307U-SANAYİ EKONOMİSİ DERSİNİN 1. ÜNİTE DERS ÖZETİNE VE DİĞER DERSLERİN DERS ÖZETİNE ULAŞABİLİR, AÖF ÇIKMIŞ SORULARI, AÖF DERS ÖZETLERİNİ VE AÖF YARDIMCI KİTAPLARI ONLİNE SİPARİŞ VEREBİLİRSİNİZ...

1.ÜNİTE - SANAYİ EKONOMİSİNE GİRİŞ

Sanayi ekonomisi firmaların ve endüstrilerin iktisadi sorunlarıyla ilgilenen ve bu ekonomik birimlerin toplumla ilişkilerini inceleyen bir alandır.Ülke içerisinde, seri imalat üretiminin hız kazanmasıyla birlikte, sanayi ekono­misine olan ilgi de artmıştır. Yerel piyasalar iki önemli ayırtedici özelliğe sahiptir: Birincisi ürünlerin farklılaştırılmış olması, diğeriyse piyasa arzının birkaç bü­yük firma tarafından gerçekleştiriliyor olmasıdır. Farklılaştırılmış ürünler üreten az sayıda firma, tam reka­bet piyasasının öngördüğü gibi piyasada belirlenen fiyatı almayıp, kendileri fiyatı belirleyen konumuna gelirler.Piyasa gücü, fiyatı kârlı bir şe­kilde marjinal maliyetin üzerine çıkarabilme gücüdür.

Sanayi Ekonomisinin Temel İlgi Alanları: İkiye ayrılır.Tarımsal olan ilki, daha çok konunun bilgi içeriğiyle ilgilidir. Sanayi ekonomisi il­gilenenlere, sanayicilere ve araştırmacılara doğal kaynaklar, ülkedeki endüstriyel ortam, altyapının durumu, üretim faktörleri, hükümetin ticaret politikaları, devletin koyduğu kurallar ve kısıtlamalar, faaliyet gösterdiği piyasada rekabetin derecesi gi­bi alanlarda bilgi vermeyi amaçlamaktadır.İkinci ilgi alanıysa politikalar ve karar verme süreçleridir. Bu alan piyasa analizi, fiyatlama, teknoloji seçimi, üretim yeri seçimi, yatırım planlaması, istihdam politikası, finansal kararlar, ürün çeşitlendirme gibi konularla ilgilenen daha analitik bir alandır.Sanayi ekonomisinde cevabı aranan soruların temelinde kıtlık sorunu vardır.Örneğin; Üretici hangi ürünleri üreteceğine, her bir üründen ne ka­dar üreteceğine, ne tür bir teknoloji kullanacağına, üretimi nerede gerçekleştirece­ğine, üretim ölçeğine, ürününe uygulayacağı fiyata, işçilere ödeyeceği ücrete, rek­lam bütçesine, kullanacağı öz sermayeye ve banka kredisine karar vermek duru­mundadır. Değişik piyasa koşullarında üreticinin davranışını açıklayan tüm bu ka­rarlar sanayi ekonomisinin konularını oluşturur.

SANAYİ EKONOMİSİNİN İKTİSATIN DİĞER ALANLARINDAN FARKLARI VE BENZERLİKLERİ

Sanayi Ekonomisinin Mikro İktisattan Farkı:Piyasaların işleyişini inceleyen iktisat biliminin alt dalı mikro iktisattır. Sanayi ekonomisinin ayrı bir ko­nu olarak incelenmesinin nedeni, piyasa etkileşiminin temel göstergeleri olan fiyat rekabeti, ürün yerleştirme, reklam, araştırma ve geliştirme gibi firma stratejilerinin üzerinde önemle durulmasıdır. Mikro ekonomi, daha uç noktalarda piyasa yapıla­rı olan, gerçek yaşamda çok sık karşılaşılmayan tekel ve tam rekabet piyasaları üzerinde dururken sanayi ekonomisi, daha sık karşılaşabileceğimiz bir piyasa türü olan ve az sayıda firmanın birbiriyle rekabetini inceleyen oligopol piyasası ile ilgi­lenmektedir.

Sanayi Ekonomisinin Yönetim Ekonomisinden Farkı:Yönetim ekonomisinde, firmanın kârını maksimize etmeyi amaçladığı varsayımıyla başlanarak, bu amaca ulaşmak için firmanın alması gereken kararla­rın neler olduğu açıklanmaktadır. Sanayi ekonomisinde temel vurgu, mevcut sistemin çalışmasını an­lamak ve açıklamak, sonrasındaysa sistemdeki değişkenlerin değişmesi sonucun­da ortaya çıkacak etkilerin tahmin edilmesi üzerine yapılmaktadır. Sanayi ekono­misi ideal durumlarda nelerin olması gerektiğiyle değil gerçekte nelerin olduğuyla ilgilenen bir bilim dalıdır.

Sanayi Ekonomisinin Makro Boyutları:Daha geniş olan he­deflere ulaşmak için, sanayide bazı düzenlemelerin yapılması gerekmektedir. Bu düzenlemeler fiyat kontrolleri, piyasaya giriş çıkış engelleri, teşvikler, vergi düzen­lemeleri gibi birçok alanda olabilmektedir.

SANAYİ EKONOMİSİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ

Sanayi Ekonomisinin Tarihçesi:Adam Smith'in kitabında(1776)  iğne üretimi üzerinden açıkladığı iş bölümü teorisi günümüzün modern endüstrilerinde de çok kullanılan bir teoridir. Adam Smith'in iş bölümü haricinde sanayi ekonomisi­ne yaptığı bir başka katkı ürün fiyatlama analizidir. Kitabında bir malın iki fiyatı bu­lunduğunu, bunlardan ilkinin ürünün el değiştirdiği "piyasa fiyatı", diğerininse üre­tim için gerekli olan emek tarafından belirlenen "doğal fiyat" olduğunu belirtmek­tedir.S. Jevon, Adam Smith'den sonra günümüzün fayda teorisini kullana­rak talep teorisini geliştirmiştir. Kendisi ve takipçisi Edgeworth ürünün fiyatını ve ortalama maliyetini eşitleyerek aşırı kârları engelleyen şartları ortaya koymuşlardır. Daha sonra Clark ve Knight çalışmaları daha ileri götürerek bugün kullandığımız tam rekabet modelini oluşturmuşlardır.Sonrasında tam rekabet modelinin firmanın gerçek davranışının açıklanmasın­da yetersiz kaldığının belirlenmesi firma teorisi açısından önemli bir dönüm nok­tası olmuştur. Joan Robinson'ın eksik rekabet teorisi ve Chamberlin'in tekelci rekabet analizi gelmiştir. Bu iki teo­ri sanayi ekonomisinde yeni bir dönemin başlangıcı olmuştur. Duopol, oligopol, ürün çeşitlendirmesi, reklam, araştırma geliştirme, fiyat politikası sonrasında yapı­lan analizlerde kullanılan başlıklardandır.Bu analizler sayesinde gelenek­sel firma teorisi daha gerçekçi bir yapıya kavuşmuştur. Firma teorisi ile ilgili daha önce yapılan çalışmalardan farklı ve bağımsız olan çalışmalar 1940'lı yıllarda Von Neumann ve Morgenstern tarafından yapılan oyun teorisiyle ilgili çalışmalardır.

Yeni Sanayi Ekonomisi:1970'li yılların sonlarına doğru yapı davranış performans paradigmasına olan ilginin azalması sonrasında ortaya çıkmıştır.Yeni sanayi ekonomisinin ayırtedici özellikleri:

İşbirliğine dayanmayan oyun teorisi, ekonomik birimlerin davranışlarını ve tercihlerini modellemekte kullanılan araçlar içermektedir. Oyun teorisi pi­yasa oyuncuları olan firmaların, karar alırken rakiplerinin davranışlarını da dikka­te aldıklarını ifade eder.Karar teorisi her bir karar alıcının kararını diğer piya­sa oyuncularını dikkate almadan kendi seçimlerine bağlı olarak vereceğini belirt­mektedir.

YAPI DAVRANIŞ PERFORMANS PARADİGMASI

Harvard geleneği olarak da bilinen ilk akım, Edward Mason ve Joe Bain tarafından geliştirilmiştir.Bu yaklaşımda, piyasa yapısı mevcut firmaların davranışını, mevcut fir­maların davranışı da piyasa performansını belirlemektedir.

Piyasa Yapısının Belirleyicileri:Yapıyı etkileyen önemli faktörler alıcı ve satıcıları sayısı ve da­ğılımı, giriş ve çıkış koşulları, ürün farklılaştırması ile dikey bütünleşme ve farklı­laşmadır.

Piyasa Türleri ve Özellikleri:Piyasa türleri Tam rekabet, tekel, tekelci rekabet ve oligopol piyasa türleridir.Tam Rekabet: Rekabetçi endüstride birçok alıcı ve satıcı vardır ve piyasa­ya giriş ya da piyasadan çıkışla ilgili herhengi bir engel bulunmamaktadır. Kısa dönemde firmalar po­zitif ekonomik kâr elde edebilmesine rağmen uzun dönemde yeni firmala­rın endüstriye girmesiyle birlikte ekonomik kârlar sıfır olacaktır. Tekel :Tekelci bir endüstride bir tane satıcı ve çok sayıda alıcı bulunmakta­dır. Yeni firmaların piyasaya girişleriyse engellenmiştir. Burada tekelci firma piyasa gücünü kullanarak fiyatı marjinal maliyetin üzerinde belirleyebilir.Tekelci Rekabet: Tekelci rekabet piyasasında piyasaya giriş ve çıkışla ilgili herhangi bir engel yoktur ve her firma ürettiği ürünün fiyatı üzerinde belli bir kontrole sahiptir. Firma kendi ürettiği marka üzerinde tekelci güce sahipken farklı mar­kalar altında benzer ürünler üreten birçok firmanın yer alması, piyasaya re­kabetçi özellikler katmaktadır.Oligopol Az sayıda firmanın yer aldığı oligopol piyasasında yeni firmaların piyasaya girişleri engellenmektedir. Oligopolde az sayıda rakip firma ol­duğundan firmalar, alacakları kararlarda rakiplerinin davranışlarını göz önün­de bulundurmak zorundadır.

Firma Davranışını Etkileyen Faktörler:Firma davranışını etkileyen faktörler; firma amaçları, fiyat politikası, ürün tasa­rımı, marka, reklam ve pazarlama, araştırma geliştirme, gizli anlaşmalar ve şirket birleşmeleridir.

Firmaların Performans Göstergeleri:Performans göstergeleri kârlılık, büyüme, ürün ve servis kalitesi, tek­nolojik gelişim, üretimde ve kaynak dağılımında etkinliktir.

PİYASA GÜCÜ

Piyasa gücü; fiyatı, marjinal maliyetin üzerinde belirleyebilme yeteneğidir.

Piyasa Gücünün Ekonomik Sonuçları:Piyasa gücü daha yüksek kârlar ve daha yüksek firma değeri demektir.Piyasa fiyatının yükselmesi, tüketicilerden firmalara doğ­ru bir gelir transferi yapıldığı anlamına gelir.Transfer etkisinin haricinde yüksek fiyatın bir başka etkisi de kaynakların etkin ol­mayan dağılımına sebep olmasıdır. Piyasa gücü fazla olan firmaların maliyet konu­sunda etkinliğini sağlamak için, yoğun rekabetin yaşandığı durumlara göre, daha az teşvikleri olur. Bunun sonucunda da piyasa gücünün yarattığı bir başka sonuç olan üretimde etkinsizlik ortaya çıkar.Bu piyasa gücünün maliyet artışlarına neden olması sonucunda ortaya çıkan bir etkinsizliktir. Piyasa gücünün devlet müdahale­si sonucunda yapay olarak sağlanması ise bir başka etkinsizlik olan rant kollama sonucunu doğurur. Rant kollama, politika belirleyicileri etkileme çabasında olan firmaların harcadıkları kaynaklardır.

Piyasa Gücüne Yönelik Kamu Politikaları:Sanayi ekonomisi bağlamında, kamu politikasının temel amacıysa piyasa gücünün negatif etkilerini engellemektir. Bu alandaki kamu politikası kabaca iki kategoriye ayrılabilir. Bun­lar düzenleme ve antitrösttür.Düzenleme bir firmanın tekel ya da tekele yakın bir güç elde etmesi durumun­da faaliyetlerinin bir düzenleyicinin kontrolünde olması durumudur.Tröst: Aynı alanda iş yapan çeşitli şirketlerin hisse senetlerinin, bir denetim örgütüne teslim edilmesi ve yönetimin bu örgütü yöneten gruba aktarılmasıyla oluşan, tekelci anamalcılığa özgü şirketler birliğidir.Antitröst Politikası: Tröstlere engel olmak ya da bunla­rın neden oldukları zararları azaltmak amacı güden bir politikadır.

AÖF Ücretsiz Ders Özeti Paylaşımları
1
ATA AÖF - KURTARMA ARAÇLARI EĞİTMİ 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
2
ATA AÖF - AFETLERDE RİSK VE KRİZ YÖNETİMİ 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
3
ATA AÖF -MESLEK HASTALIKLARI 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
4
ATA AÖF - BİREYLERLE SOSYAL HİZMET 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
5
ATA AÖF - ETİKETLEME VE İŞARETLEME 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
6
ATA AÖF - YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
# TÜM ÖZETLERİ LİSTELE
Siz de hemen Ders Özeti sipariş verin, derslerinize kolayca çalışarak mezun olun.

Anadolu Üniversitesi Özet

Atatürk Üniversitesi Özet

Etiketler: ata aöf - ata aöf çıkmış sorular - ata aöf ders özeti - burhan kankaya - burhan kankaya ders özeti


Bu yazı 21.03.2017 tarihinden itibaren 1 kez okundu.




AÖF Çıkmış Sorular (Anadolu Ünv.) AÖF Çıkmış Sorular (Atatürk Ünv.) AÖF Ders Özetleri AÖF Deneme Sınavları AÖF Ders Kitapları Açık Lise Çıkmış Sorular
İletişim Bilgileri Firmamız Hakkında Sipariş ve Kargo Takibi Mesafeli Satış Sözleşmesi Garanti ve İade Şartları Gizlilik Sözleşmesi Ödeme ve Teslimat