Hizmette 10+ Yıl ve binlerce müşteri memnuniyeti... | %100 doğru kaynak | %100 memnuniyet | %100 mezuniyet | 0.332 350 23 47
0.541 350 23 42
İŞL202U-KAMU YÖNETİMİ DERSİNİN 2. ÜNİTE DERS ÖZETİ
İŞL202U-KAMU YÖNETİMİ DERSİNİN 2. ÜNİTE DERS ÖZETİNE VE DİĞER DERSLERİN DERS ÖZETİNE ULAŞABİLİR, AÖF ÇIKMIŞ SORULARI, AÖF DERS ÖZETLERİNİ VE AÖF YARDIMCI KAYNAK KİTAPLARI ONLİNE SİPARİŞ VEREBİLİRSİNİZ...

2.ÜNİTE - YÖNETİM İLKELERİ

Giriş

Kamu mal ve hizmetlerinin üretilmesinde ve sunulmasına yöneticilerin ve personelin uymakla yükümlü olduğu ilkeler vardır. Bu ilkeler kamu yönetiminin daha verimli ve sağlıklı iletilmesini amaçlar.

Kamu Yönetimine Egemen Olan İlkeler

Kamu yönetimine egemen olan ilkeler örgütlenme, planlama, bütçeleme, karar verme, yönlendirme, koordinasyon ve denetim gibi yönetim sürecinin geleneksel ilkeleri yanında hesap verebilirlik, saydamlık, katılımcılık, etkinlik ve verimlilik, yasallık ve tarafsızlık gibi yönetimin işletişi, performansı ve sorumluluğu ile ilgili ilkeler aklımıza gelir.

Devletler ülke sınırları içinde yaşayan insanların ortak gereksinimlerini karşılamak için vardır. Bunları iki şekilde yerine getirir. Biri, yararı ülke geneline yayılmış olan merkezden yönetimdir. Diğeri ise, genellikle özerk yönetim biçimleri olan yerinden yönetim kuruluşlarıdır.

Merkezden Yönetim: Tanımı, Çeşitleri ve Özellikleri

Merkezden yönetim, ülkede birlik ve bütünlüğü sağlamak amacıyla, hizmetlerin ve alınan kararların merkezi hükümet tarafından ve onun hiyerarşik alt birimleri tarafından alınır. Merkezden yönetim siyasi ve idari olmak üzere ikiye ayrılır.

Siyasi merkezden yönetim, ülkedeki yasama organının ve hükümetin tek olmasını anlatır. Ülkedeki otorite tamamen merkezdeki iktidarda toplanmıştır.

İdari bakımdan merkezden yönetim ise halka götürülecek hizmetlerin belirlenmesinde ve kararların alınmasında yetkili organları ifade eder.

Merkezden Yönetimin Özellikleri

İdari merkezden yönetimin özelliklerine bakarsak, karar alma ve yürütme yetkisi merkezi otoriteye aittir. Bu merkezi organ aldığı kararları kendi altında bulunan il düzeyindeki kuruluşlar aracılığı ile yaptırır. Bu hizmetleri yaparken de mali yönden söz sahibi olan yine merkezi otoritedir. Bununla birlikte bu hizmetlerde görev alacak kişileri atamakla sorumludur.

Merkezden Yönetimin Yaraları

Merkezden yönetimin tek elden oluşu itibari ile hizmetlerin aktarımında bazı faydaları vardır. Bunlar;

-Hizmetlerin ülke genelinde aktarılırken kaynakların daha tasarruflu kullanımına katkıda bulunur,

-Ülke genelinde ayrım yapmadan, her bölgeye eşit hizmet götürür,

-Yönetimde birlik ve bütünlüğü sağlar,

-Askeri ve diplomasi gibi hizmetlerin yerinden yönetime devredilmesi imkansızdır. Bu hizmetler de merkezi yönetim tarafından sunulur.

Merkezden Yönetimin Sakıncaları

Kamu hizmetlerinin karar verilmesinde ve aktarılmasında, bütün bunların tamamen merkezde toplanması beraberinde bazı sıkıntıları da getirir. Bunlar;

-Merkezden yönetimde, halkın istekleri tam anlamıyla karşılanmayabilir. Çünkü hizmetler başkentten kararlaştırılarak o bölgeye gelir bu da her zaman verimli olmayabilir,

-Kırsalda görev yapan memura fazla yetki verilmez, bu da personelin fikir üretmesinde ve performansında olumsuz etki yaratır,

-İsabetli alınmayan kararlar kaynak israfına neden olur,

-Bürokrasinin çok fazla olması, hizmetinde daha geç ulaşmasına neden olur.

Yetki Genişliği

Yetki genişliği ilkesi, merkezi yönetimin daha esnek olan biçimidir. Yani merkezi otorite karar alırken ve yürütme görevini gerçekleştirirken, kendi hiyerarşisi altında bulunan alt birimlere kanunla bazı yetkilerini aktarmasıdır. Bu sistemde merkezi yönetimler daha rahat çalışma ortamı yakalayabilirler.

Türk anayasasına göre, illerin yönetimi yetki genişliği esasına dayanır. İllerin başında bulunan vali, ilde hükümetin temsilcisidir.

Yetki Devri ve İmza Yetkisi

İdare hukukunda yetkinin kaynağı yasalardır. Yetkinin kimin tarafından kullanılacağı belirtilmiştir. Merkezdeki bir yönetimin, kendi yetkilerini yasalar dahilinde kendi bir alt birimine aktarması yetki devridir. İmza yetkisi ise, bir astın üstü yerine imza atma yetkisine sahip olması anlamına gelir.

Yerinden Yönetim; Tanımı, Çeşitleri ve Önemi

Yerinden yönetim ilkesi, siyasi ve idari yetkilerin bazılarının mahalli otoritelerce kullanılmasıdır. Bu ilke, siyasi ve idari olmak üzere ikiye ayrılır.

Siyasi Yerinden Yönetim

Bu yönetim sisteminde, siyasi otorite merkezde toplanmamıştır. Ülkedeki çeşitli birimlere paylaştırılmıştır. Bu birimlere yasama ve yürütme konularında yetkiler verilmiştir. Bu sistem federal devlet sistemini ortaya çıkarmıştır. Bu yönetimde ülke eyaletler vasıtasıyla yönetilir.

Federal sistem meşruluğunu halktan alır. Yine birçok faaliyetini merkezi hükümet ile birlikte yapar nacak kendi meclisleri de bulunmaktadır.

İdari Yerinden Yönetim

Bu sistemi, yerel nitelikteki kamu hizmetlerinin merkezi yönetimin hiyerarşisi altındaki kamu tüzel kişilerince yerine getirilmesidir. Bunlar, sanayi, ticaret, kültür ve eğitim alanlarında faaliyetlerini sürdürürler.

 

Yerinden Yönetimin Temel Özellikleri

-Yerinden yönetim kuruluşları özerktirler. Bu özerklik sadece mali ve idari yönündendir.

-Yerinden yönetim sisteminde halk daha katılımcıdır. Alınan kararlar birebir kendisini ilgilendirdiği için katılımcı olmak zorunda kalır.

-Bu kuruluşlar mali özerkliğe sahiptirler. Bu yüzden kaynak kullanımında daha planlı ve idareli harcama yaparlar.

-Organları seçimle işbaşına gelir.

-İdari vesayet ilişkisi söz konusudur.

-Kanunla kurulurlar.

Yerinden Yönetimin Yararları

İdari yerinden yönetim ilkesi demokrasinin gelişiminde ve halkın yönetime katılmasında etkili olurlar. Hizmetlerin yerel koşullara uygun şekilde olmasını sağlarlar. Bunula birlikte bu sistemde, hizmetlerin daha çabuklaşması sağlanır. Yerinden yönetim kuruluşları sayesinde, merkezi yönetimin yükü hafiflemiş olur.

Yerinden Yönetimin Sakıncaları

Bu sistemde, bölgeler arasında dengeli hizmetin verilememesi sorunu ortaya çıkabilir. Ülkede birliğin bozulması sakıncası doğabilir. Yerinden yönetim sisteminde, ölçeklerin büyük olması hizmet maliyetlerini artırır bu da hizmetlerde aksamaya yol açar.

Yerinden Yönetim Çeşitleri

Fonksiyonel Yerinden Yönetim

Bu yerinden yönetim sisteminde, bazı fonksiyonların özerk statüye kavuşturularak örgütler oluşturulur. Bu örgütler alanında uzman ve daha teknik birimlerdir. Bunların başında ülkemizde üniversiteler, KİT’ler, sanayi ve ticaret odaları gelmektedir.

Coğrafi Yerinden Yönetim

Coğrafi yerinden yönetim sistemi, bir bölge, il, belediye ya da köy halkının yerel nitelikteki hizmetlerini, kendi organları vasıtasıyla kararlaştırmasını ve yürütmesini amaçlamaktadır. Bu sistemde arar alma ve yürütme sorumluluğu, karar organları yerel olarak demokratik usullere göre seçilmiş, il, belediye ve köy gibi yerel yönetimlere verilir.

Desantralizasyon

Desantralizasyon, kelime anlamı itibariyle ademi-merkeziyetçilik anlamına gelmektedir. Genel anlamda ise desantralizasyon, merkezi yönetimlerin yetki ve görevlerini yerel yönetimlere aktarılmasıdır. Bu kavram aynı zamanda bir örgütün içerisindeki hiyerarşi dahilinde, üstlerin yetki ve görevlerini astlarına devredebilmesidir. Buna da aynı zamanda iç desantralizasyon denilmektedir. Eğer bu ilişki merkezi ve yerel yönetimler ya da federe yönetimler arasında olursa bu da dış desantralizasyon olur.

Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı,  Avrupa Konseyi’nin yetkili organlarınca benimsenerek 15.10.1985 tarihinde üye devletlerin imzasına açılmış bulunan ve yerel yönetimlerin özerkliği kavramını tanımlayan uluslararası sözleşmedir.

Saydamlık

Bu ilke, yönetimlerin denetlenebilmesi açısından son derece önemlidir. Saydamlık ilkesi, kişilerin her türlü bilgi ve belgelere ulaşabilmesi anlamına gelir. Başka bir anlamda saydamlık ise kamu politikası üreten ve uygulayan yönetimlerin toplantılarının takip edebilme hakkıdır. Ülkemizde yönetimde saydamlık ilkesi, 2003 yılında 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun kabul edilmesiyle birlikte yürürlüğe girmiştir.

Hesap Verilebilirlik

Bu kavram, yöneticileri elinde bulundurduğu imkan ve kaynakların nerelerde ve hangi şartlarda kullanıldığına dair hesap vermeye davet edilmesidir. Hesap verme, hesap verilen makamlara göre, yönetsel, siyasal, yasal, Sayıştay, profesyonel ve toplumsal olarak ayrılırlar.

Yönetsel hesap verme, yöneticilerin üst kademelerdeki kişilere hesap vermesidir. Bir nevi hiyerarşik hesap vermedir. Siyasal hesap verme, kamu yöneticilerin, seçimle iş başına gelmiş siyasilere karşı hesap vermesi anlamını taşır. Yasal hesap verme, kamu yöneticilerinin ve kurumları fiillerine karşı mahkemeler huzurunda hesap vermesidir. Bunu idari yargı mercileri yerine getirir. Profesyonel hesap verme ise, daha çok kamu yönetimi bünyesinde, teknik olarak meslek kuruluşlarına hesap verme ya da o standartlara göre hareket etme zorunluluğunu ifade eder. Ticaret Odaları, Ziraat Odaları gibi.

Katılımcılık

Bu kavram yönetişim kavramıyla sıkı sıkıya bağlı bir kavramdır. Kamu yönetiminde, kararların hiyerarşik bir oluşumla verilmesi yerine, yatay eksende sivil toplum kuruluşları aracılıyla ve bazı sivil otoriteler ile işbirliği içinde verilmesidir.

Seçimlerde oy kullanmak, seçim kampanyalarına katılmak siyasal katılmalara örnektir. Yönetsel katılma ise kamu hizmetlerinde kararların alınmasında, planlanmasında ve oluşturulması aşamalarından her hangi birine etki etme anlamına gelir.

Verimlilik ve Etkinlik

Bu kavramı bir örnekle açıklamak daha faydalı olacaktır. Mesela bir belediyenin, şehirden uzak bir mahalleyegece yolcu taşımasını düşünelim. Eğer belediye burası çok uzak diye o hizmeti yapmazsa verimlilik ve etkinlikten söz edilemez. Eğer yapar da çok az bir insan için büyük bir aracı tercih ederse etkin olur ama verimli olmaz. Ama bu hizmeti, o insanlara yetecek şekilde makul bir araçla ve sürekli yaparsa verimli ve tekin bir hizmet söz konusu olur.

 

 

Etik ve Dürüstlük

Etik ve dürüstlük kavramı, kamu görevlilerinin yetki ve kaynaklarını kullanırken tarafsız, saydam, dürüst ve kamu yararını gözetme ile ilgili kurallar ve ilkeler bütünüdür. Bu kavram aynı zamanda, kamu yönetimlerinde insana daha saygılı ve topluma karşı daha güvenilir, açık ve dürüst olmalarını sağlar.  Ülkemizde 2004 yılında 5176 sayılı Kanun’la Kamu Görevlileri Etik Kurulu kurulmuştur.

Anayasa’da Yönetim İlkeleri

Yönetim Bütünlüğü

Ülkemizde, merkezden yönetim ve yerel yönetimler arasında parçalı ve dağınık bir görünüm vardır ama aslında bu böyle değildir. Çünkü bu görünüm aslında görev ve yetkiye dayanan bir kopukluktur. Kamu yönetimini meydana getiren kurumların, kendi aralarındaki uyumu hiyerarşik denetim ve vesayet denetimi sağlamaktadır.

Yasal Yönetim

Yasal yönetim ilkesi, kamu kurumlarının, anayasada da yer aldığı şekilde kanunla kurulmalarını ifade eder. Ve kamu kurumlarının yaptığı hizmetlerin temeli, kanunlara dayanmaktadır. Bu açıklamalar anayasamızın 123. Maddesinde belirtilmiştir.

Merkezden Yönetim ve Yerinden Yönetim

Her iki yönetim şeklide anayasamızın 123. Ve 127. Maddelerinde belirtilmiştir. Ülkemizde siyasi yerinden yönetim uygulanmaz. İdari yerinden yönetim uygulanır. Bu yönetimde, coğrafi yerinden yönetim ve hizmet yerinden yönetim şeklinde olarak iki başlıklı şekilde uygulanır.

Yetki Genişliği

Anayasamızda belirtilen dördüncü ilke yetki genişliği ilkesidir. Bu ilke illeri kapsamaktadır. İllerin başında vali bulunur ve valiler, illerde hükümetin temsilcisi konumundadır.

 

AÖF Ücretsiz Ders Özeti Paylaşımları
1
ATA AÖF - KURTARMA ARAÇLARI EĞİTMİ 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
2
ATA AÖF - AFETLERDE RİSK VE KRİZ YÖNETİMİ 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
3
ATA AÖF -MESLEK HASTALIKLARI 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
4
ATA AÖF - BİREYLERLE SOSYAL HİZMET 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
5
ATA AÖF - ETİKETLEME VE İŞARETLEME 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
6
ATA AÖF - YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
# TÜM ÖZETLERİ LİSTELE
Siz de hemen Ders Özeti sipariş verin, derslerinize kolayca çalışarak mezun olun.

Anadolu Üniversitesi Özet

Atatürk Üniversitesi Özet

Etiketler: ata aöf - ata aöf çıkmış sorular - ata aöf ders özeti - burhan kankaya - burhan kankaya ders özeti


Bu yazı 21.03.2017 tarihinden itibaren 1 kez okundu.




AÖF Çıkmış Sorular (Anadolu Ünv.) AÖF Çıkmış Sorular (Atatürk Ünv.) AÖF Ders Özetleri AÖF Deneme Sınavları AÖF Ders Kitapları Açık Lise Çıkmış Sorular
İletişim Bilgileri Firmamız Hakkında Sipariş ve Kargo Takibi Mesafeli Satış Sözleşmesi Garanti ve İade Şartları Gizlilik Sözleşmesi Ödeme ve Teslimat