Hizmette 10+ Yıl ve binlerce müşteri memnuniyeti... | %100 doğru kaynak | %100 memnuniyet | %100 mezuniyet | 0.332 350 23 47
0.541 350 23 42
İŞL209U-İŞLETME BİLGİ SİSTEMLERİ DERSİNİN 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
İŞL209U-İŞLETME BİLGİ SİSTEMLERİ DERSİNİN 1. ÜNİTE DERS ÖZETİNE VE DİĞER DERSLERİN DERS ÖZETİNE ULAŞABİLİR, AÖF ÇIKMIŞ SORULARI, AÖF DERS ÖZETLERİNİ VE AÖF YARDIMCI KAYNAK KİTAPLARINI ONLİNE SİPARİŞ VEREBİLİRSİNİZ...

I.ÜNİTE - BİLGİ SİSTEMLERİNİN ESASLARI

GİRİŞ

İçinde bulunduğumuz çağa ve bu çağda yaşayan topluma adını veren bilgi, işlet­melerin yaşamlarını sürdürmelerinde,çok önemli bir konuma sahiptir. Bilgi, vazgeçilmez bir üretim faktörü olarak, geleneksel üre­tim faktörleriyle birlikte anılmaktadır.

SİSTEM KAVRAMI

Sistem, günlük yaşantımızda sıkça karşılaştığımız bir kavramdır. İçinde bulundu­ğumuz toplumun yaşadığı ekonomik sistem, eğitim sistemi, sınav sistemi, ulaşım sistemi gibi örneklerde sistem kelimesi doğrudan yer alırken sistem kavramı ken­disiyle birlikte doğrudan kullanılmasa da insan, işletme, bilgisayar da sistem özel­liği gösteren varlıklardır. Bu örneklerde ortak olan özelliklerin ne olduğunu orta­ya koymak sistem tanımını yapmayı da kolaylaştıracaktır.

Sistem, belirli bir (ya da daha fazla) amaca (ya da sonuca) ulaşabilmek için bir araya getirilmiş, aralarında ilişki bulunan kavramsal ya da fiziksel bileşenlerden mey­dana gelen bir bütündür (Esen, s.10). Bu tanımda dört önemli öğe bulunmaktadır:

  1. Amaç (ya da sonuç)
  2. Birden çok bileşen
  3. Bileşenler arasındaki ilişki
  4. Bileşenlerin oluşturduğu bütün

Sistemin belirlenebilmesi için, öncelikle sistemin sınırlarının ortaya konulması gerekir. Ele alınan sistemin bileşenlerinin dışında kalan her şey sistemin çevresini oluşturur.

 

Sistem Olarak İşletme

İnsan ihtiyaçlarını karşılamada bir araç olan işletme; üretim öğeleri olan işgücü, sermaye, enerji ve teknolojinin belirli amaçlar çerçevesinde planlı ve uyumlu bir biçimde bir araya getirilmesiyle ekonomik mal ya da hizmet üreten birimler olarak tanımlanır (Karalar, s. 10).

İşletmelerin temel amaçları, kâr elde etmek ve insan ihtiyaçlarını karşılamaktır. Bu amaçlara yönelik olarak bir araya getirilen bileşenler birbirleriyle etkileşimli olarak çalışırlar.

 Bir kısım işletmelerde Halkla İlişkiler ve Araştırma Geliştirme bölümleri gibi bölümler de ay­rı bir alt sistem olarak yer almakla birlikte, kimi işletmelerde bu bölümlere ilişkin işlevler yukarıda sıralanan temel bölümler bünyesinde gerçekleştirilmededir.

BİLGİ SİSTEMİ

Bilgi sistemleri ve bilgi teknolojileri işletmelerin başarısında hayati bir öneme sa­hiptir. Günlük işlemlerin etkin olarak sürdürülebilmesi, işletmenin etkin olarak yönetilebilmesi ve rekabet üstünlüğü sağlayabilmesi için iyi işleyen bir bilgi siste­mine sahip olmaları gereklidir. Bilgi sisteminin başarısı yalnızca maliyet, zaman ve bilgi kaynaklarının kullanımını minimize etmek biçimindeki verimlilik ölçüsü ile ölçülmemelidir.

Bilgi sistemi, verinin kaynaklarından toplanarak kullanılabilir yararlı bilgiye dönüştürülmesi ve işletme içinde ilgili kişi ve birimlere yayılması amacıyla bir araya getirilen bilgisayar donanımı, yazılım, veri kaynakları, ağ teknolojileri ve in­san bileşenlerinden oluşan bir bütün olarak tanımlanabili.

Bilgi sisteminin girdisi veri, çıktısı bilgidir. Veriyi bilgiye dönüştürmek için ge­rekli olan işlemler bütünü de bilgi sisteminin süreci olarak düşünülebilir.

Veri, harf, rakam, çeşitli sembol ve işaretlerle temsil edilen, ham, işlenmemiş gerçekler ya da izlenimlerdir (Öğüt, s. 10). Olaylara ilişkin nesnel gerçekler olup birbiriyle ilişkilendirilmemiştir.

Enformasyon, verinin bir anlam oluşturacak şekilde düzenlenmiş halidir (Ba- rutçugil, s.57). Toplanan veriler, çok yönlü olarak, birbiriyle ilişkilendirilip enfor­masyon haline gelerek, değer yaratmak için en gerekli kaynak niteliğini kazan­maktadır. Veriden farklı olarak enformasyon, tek başına anlamlıdır. Bununla birlik­te yalnızca ilgili kişi için bir anlam taşımaktadır.

Bilgi, kişisel anlamda düzenlenmiş enformasyondur. Öğrenme ve deneyim yo­luyla kazanılmış olan önceki bilgilerle bütünleşmiş ve özümlenmiştir. Kararlarda ve davranışlarda etkilidir. Bilgi, insanların tüm yaşamı boyunca öğrendiklerinin ve deneyim yoluyla kazandıklarının toplamıdır. İnançlar ve değerlere de dayanmak­tadır. İnsanlar arasında iletişim yoluyla enformasyon akışı bilginin oluşmasını sağ­lar. Eğer alınan enformasyon bir değer taşıyorsa onu alan kişinin varolan bilgi bi­rikimiyle bütünleştirilir ve bilgi deposuna eklenir.

Verinin enformasyon ve bilgiye dönüştürülmesi veri işleme ve enformasyon iş­leme süreçleriyle gerçekleştirilmededir.

Veri İşleme ve Enformasyon İşleme

Çeşitli kaynaklarda veri işleme ve bilgi işleme kavramlarından söz edildiği, bunla­rın birbiri yerine kullanıldığı ya da karıştırıldığı görülmektedir. Bununla birlikte ve­ri ve bilgi kavramlarına ilişkin olarak verilen tanımlardan yola çıkılarak, bilgi işle­me kavramı yerine, enformasyon işleme kavramının tercih edilmesi daha doğru bir yaklaşım olacaktır. Yine önceki açıklamalardan, tanımlarından gelen farklılıklara paralel olarak, veri işleme ve enformasyon işleme kavramlarının farklı süreçler ol­duğu da anlaşılabilir.

Veri işleme sürecinde gerçekleştirilen faaliyetler; kaydetme, sınıflama, sıra­lama, hesaplama, özetle­me, çoğaltma, saklama, erişme ve iletme biçimin­de sıralanabilir.

Bu noktada vurgulanması gereken bir başka konu, pek çok kaynakta bilgi işçi­si olarak ifade edilen çalışanların, aslında veri işçisi ve bilgi işçisi biçiminde bir ay­rıma tabi tutulmaları gerekliliğidir.

Bilgi Sistemlerinin Sımflandırılması

Bilgi sistemleri, kavramsal olarak farklı biçimlerde sınıflandırılabilir. Genel bir sı­nıflandırma, bilgi sistemlerinin iş süreçlerini ya da yönetim kararlarını destekleyen­ler biçiminde iki başlık altında incelenmesidir.

 

İş Süreçleri; işletmelerin amaçlarını gerçekleştirmek, bir ürün ya da hizmet üretmek için düzenlenen, koordine edilen faaliyetlerden oluşan, birbirleriyle man­tıksal olarak ilişkili görev ve davranışlardır (Laudon ve Laudon, s.11).

İşletmelerde iş süreçleri tarafından üretilen ve kullanılan verileri işleyecek bil­gi sistemlerine her zaman ihtiyaç duyulmaktadır. Şekil 1.8’de İş Süreçleri Destek Sistemleri başlığı altında gösterilen bu sistemler, işletme içi ve işletme dışındaki kullanıcılar için çeşitli bilgileri üretirler. Bununla birlikte, ürettikleri bu bilgiler içinden hangisinin, yöneticiler tarafından karar verme sürecinde kullanılacak en iyi bilgi olduğunu belirlemezler. Bu amacı yerine getirebilmek için, genellikle Yö­netim Bilgi Sistemleri tarafından gerçekleştirilecek ileri bir işlem gereklidir.

Süreç kontrol sistemleri, fiziksel süreçleri gözler ve kontrol ederler. Örneğin; bir petrol rafinerisi, kimyasal işlemleri kesintisiz gözlemek ve rafineri süreçlerini kon­trol etmeye yönelik anlık ayarlamalar yapmak için bilgisayarlarla bağlantılı elektro­nik sensörler kullanırlar.

Bilgi sistemleri uygulamaları, yöneticiler tarafından verilecek kararları destekle­yecek bilgiyi üretmeye odaklandıklarında yönetim destek sistemleri olarak adlandı­rılırlar. Farklı yönetim düzeylerindeki tüm yöneticiler için, karar vermeye destek sağlayacak bilgiyi üretme karmaşık bir iştir.

Yönetim bilgi sistemleri, yöneticilerin kararlarına destek olacak bilgiyi üretir ve özet bir rapor biçiminde sunar. Örneğin; satış yöneticileri, ağa bağlı bilgisayarları­nı ve web tarayıcılarını, ürünlerinin satış sonuçları hakkındaki anlık görüntüleri, her bir satış personeli tarafından gerçekleştirilen satışları değerlendiren günlük sa­tış analiz raporlarını, kurumsal intranet üzerinden almak için kullanabilirler.

Burada vurgulanması gereken bir nokta, gerçek iş yaşamındaki işletme uygula­malarında yukarıda sözü edilen farklı bilgi sistemlerinin birleştirildiğidir. Bilgi sis­temlerinin yukarıda yapılan kavramsal sınıflandırmasında amaç bilgi sistemlerinin işletmede üstlendikleri farklı rolleri vurgulamaktır.

İŞLETMELERDE BİLGİ İHTİYACI

İşletmelerde geçmişi hatırlamak, bugünü izleyebilmek ve geleceği planlayabilmek amacıyla bilgiye ihtiyaç duyulmaktadır. Ekonomik, sosyal ve politik çevre faktör­lerinin etkisi altında olan işletmeler, giderek karmaşık bir yapıya bürünmektedir­ler. Karmaşıklaşan bu yapı içinde, işletmelerin amaçlarına ulaşacak biçimde yöne­tilebilmesi ve işletilmesi için, daha fazla bilgiye ihtiyaç duyulmaktadır.

Bilgi, günlük işlerin yürütülebilmesi ve farklı düzeylerde bulunan yöneticilerin doğru kararlar verebilmelerinde yaşamsal öneme sahiptir. Doğru kararlar verebil­mek ve dolayısıyla işletme amaçlarına ulaşabilmek için, iyi nitelikte bilgilere ihti­yaç duyulmaktadır. İyi nitelikle ifade edilmek istenen, bilginin değerli ve yararlı bilgi olma nitelikleridir.

Bilginin Nitelikleri

Bilginin değerli ve yararlı bilgi olma nitelikleri, üç boyutta ele alınabilir. Bunlar, za­man, içerik ve biçim boyutlarıdır.

Zaman Boyutu: Bilginin elde edilmesini, vaktindelik, güncellik, sıklık, zaman dilimi açılarından ele alır. Bilgi, zamanında, bir başka ifadeyle ihtiyaç duyulduğu anda elde edilebilmelidir.

İçerik Boyutu: Elde edilen bilginin doğruluk, ilgililik, tamlık, özlük, kapsam, performans açılarından değerlendirilmesidir. Elde edilen bilgi hatasız olmalıdır. Belirli kişi ya da birimlerin belirli bir durumda ihtiyaç duyduğu bilgi, söz konusu durum ya da konuyla ilgili olmalıdır.

Biçim Boyutu: Bilginin açıklık, ayrıntı, düzen, sunum, ortam (iletişim aracı) boyutu olarak ele alınmasıdır. Bilgi anlaşılması kolay biçimde, açık olmalıdır.

İŞLETMELERDE KARAR VERME VE BİLGİ İLİŞKİSİ

Karar verme kavramı, amaçlanan sonuca ulaşabilmek için, mevcut olanak ve ko­şullarda mümkün olabilecek farklı davranış biçimleri içinden en uygun görüneni seçmek biçiminde tanımlanabilir.

Tanımda yer alan ögeler şu şekilde sıralanabilir:

Bilinçli olarak gerçekleştirilen tüm davranışların iki aşaması olduğu kabul edi­lebilir. Bu aşamalardan ilki, istenen sonuca ulaşmak için ne yapılması gerektiğinin düşünsel olarak belirlenmesi, daha sonraki aşamaysa bunların icra edilmesi aşama­sıdır. Birinci aşamada gerçekleştirilen düşünsel çalışmaya karar, ikinci aşamada gerçekleştirilen çalışmalaraysa uygulama denilmektedir. İşletmelerde gerçekleştiri­len çalışmalar için de aynı durumun varlığından söz etmek mümkündür.

İşletmelerde Karar Verme Düzeyleri

İşletmelerde karar verme işlevi, yoğun olarak yöneticilerin görevidir. İşletmelerin günlük işlerinin yürütülmesinden sorumlu olan alt düzey yöneticiler yürütmeyle il­gili, günlük, rutin kararlar için bilgiye ihtiyaç duyarlarken orta ve üst düzey yöne­ticiler, uzun dönemli karar alma, strateji ve politika oluşturmaya yönelik bilgiye ih­tiyaç duyarlar.

Stratejik Yönetim: Genel olarak yönetim kurulu, icra kurulu ve üst düzey yö­neticilerden oluşan stratejik yönetim düzeyi, stratejik planlama sürecinin bir parça­sı olarak tüm kurumsal hedefleri, stratejileri, politikaları ve amaçları geliştirir.

Taktik Yönetim: İşletmelerin bölüm yöneticileri ya da grup ve takım çalışma­larındaki grup ve takım liderleri taktik yönetim düzeyini oluşturur. Bu düzeyde yer alan yöneticiler, kısa ve orta vadeli planlar için çalışma programları geliştirme, bütçeleme yapma, politikalar, prosedürler ve işletmenin alt birimleri için işletme amaçları belirleme gibi işlevleri gerçekleştirirler.

Operasyonel Yönetim: İşletmelerin günlük işlerinin ve iş süreçlerinin yürü­tülmesinden sorumlu olan alt düzey yöneticileri kapsayan yönetim düzeyidir. Bu düzeyde yer alan yöneticilerin sorumluluğunda olan işler; haftalık üretim prog­ramları gibi kısa vadeli planlar yapmak, kaynakları doğrudan kullanarak belirli bir prosedüre, bütçeye ve zaman programına uygun olarak iş görevlerini yerine getir­mek, işletmede çalışma takımları ve benzer çalışma gruplarını kurmak biçiminde özetlenebilir.

İşletmelerde Karar Yapıları

Yöneticilerin bulundukları yönetim düzeyine göre verdikleri kararlar da farklı karar yapıları biçiminde ortaya çıkmaktadır. Yapılandırılmış, yarı yapılandırılmış ve yapı­landırılmamış biçiminde sıralanan bu karar yapıları izleyen kesimde açıklanmıştır.

Yapılandırılmış kararlar: Karar verme sürecinde izlenecek yolun ve ihtiyaç duyulan tüm bilgilerin önceden kesin olarak belirlenebildiği karar tipleridir. Ope­rasyonel yönetim seviyesinde verilen kararlar daha çok yapılandırılmış kararlar bi­çimindedir.

Yarı yapılandırılmış kararlar: İşletmelerde verilen kararların çoğu yarı yapı­landırılmış karar biçimindedir. Bu yapıdaki kararlarda, amaca ulaşmak için gerçek­leştirilecek işlem adımlarından bazıları önceden belirlenebilmekte, ancak bunlar kesin kararı belirlemede yeterli olamamaktadır.

Yapılandırılmamış kararlar: Verilecek karara ilişkin süreçte, karar vericinin doğru kararı verebilmesi için izleyebileceği, önceden belirlenmiş bir prosedürün, kuralların bulunmadığı karar yapılarıdır. Bu tür kararlarda doğru karar verebilmek için pek çok bilgi kaynağına ihtiyaç duyulmaktadır

Kayıt işleme sistemiyse yönetim bilgi ve karar destek sistemlerine, ihtiyaç duy­dukları veritabanını oluşturma görevini üstlenmektedir. Yönetim bilgi sistemi stan­dart raporları türetmek için, karar destek sistemiyse veriler üzerinde analiz yapmak için, kayıt işleme sisteminin ürettiği veritabanını kullanırlar.

AÖF Ücretsiz Ders Özeti Paylaşımları
1
ATA AÖF - KURTARMA ARAÇLARI EĞİTMİ 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
2
ATA AÖF - AFETLERDE RİSK VE KRİZ YÖNETİMİ 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
3
ATA AÖF -MESLEK HASTALIKLARI 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
4
ATA AÖF - BİREYLERLE SOSYAL HİZMET 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
5
ATA AÖF - ETİKETLEME VE İŞARETLEME 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
6
ATA AÖF - YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
# TÜM ÖZETLERİ LİSTELE
Siz de hemen Ders Özeti sipariş verin, derslerinize kolayca çalışarak mezun olun.

Anadolu Üniversitesi Özet

Atatürk Üniversitesi Özet

Etiketler: ata aöf - ata aöf çıkmış sorular - ata aöf ders özeti - burhan kankaya - burhan kankaya ders özeti


Bu yazı 21.03.2017 tarihinden itibaren 1 kez okundu.




AÖF Çıkmış Sorular (Anadolu Ünv.) AÖF Çıkmış Sorular (Atatürk Ünv.) AÖF Ders Özetleri AÖF Deneme Sınavları AÖF Ders Kitapları Açık Lise Çıkmış Sorular
İletişim Bilgileri Firmamız Hakkında Sipariş ve Kargo Takibi Mesafeli Satış Sözleşmesi Garanti ve İade Şartları Gizlilik Sözleşmesi Ödeme ve Teslimat