Hizmette 10+ Yıl ve binlerce müşteri memnuniyeti... | %100 doğru kaynak | %100 memnuniyet | %100 mezuniyet | 0.332 350 23 47
0.541 350 23 42
SAK205U-SAĞLIK SİGORTACILIĞI DERSİNİN 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
SAK205U-SAĞLIK SİGORTACILIĞI DERSİNİN 1. ÜNİTE DERS ÖZETİNE VE DİĞER DERSLERİN DERS ÖZETİNE ULAŞABİLİR, AÖF ÇIKMIŞ SORULARI, AÖF DERS ÖZETLERİNİ VE AÖF YARDIMCI KAYNAK KİTAPLARI ONLİNE SİPARİŞ VEREBİLİRSİNİ...

1.BÖLÜM-SOSYAL GÜVENLİK VE SAĞLIK SİSTEMİ-KAZANÇLAR-ÖNEMLİ KAVRAMLAR

Bu bölümü tamamladıktan sonra;

1.Sosyal güvenlik sistemini kavrayabileceksiniz.

2.Sağlık sistemini değerlendirebileceksiniz.

3.Sağlık sigortacılığının sosyal güvenlik ve sağlık sistemi içindeki yerini açıklayabilecek donanıma sahip olabileceksiniz.

Bilinmesi gereken önemli kavramlar;

Toplum-Devlet-Sosyal Devlet-Sosyal Politika-Sosyal Güvenlik-Sağlık Sistemi-Sosyal Hizmetler-Sosyal Yardımlar-Sosyal Sigorta-Sağlık

GİRİŞ

Tanımlanan özel bir coğrafi bölgede, aynı değerlere sahip, aynı kültürü ve sosyal değerleri paylaşan belirli bir grup insan toplum olarak ele alınmaktadır.

 Devlet; kurallardan, bu kuralları uygulayan kurumlardan ve bu kurumlarda görev alan kişilerden oluşan bir bütündür.

Sosyal devlet ise; ekonomik ve sosyal alanlarda (sağlık ve eğitim başta olmak üzere) bireyler için sosyal güvenlik ve adalet sağlayıcı politika önlemleri tasarlamak, üretmek ve uygulamak durumunda olan devlettir.

Sosyal politikalar; devlete bağlı sosyal kurum ve kuruluşların mevcut sosyal düzen içinde farklı sosyal grupların sosyal barış içinde yaşamalarını sağlamaya ve sosyo-ekonomik dengesizliklerin giderilmesine yönelik tedbir ve politikaların bütünüdür.

Sosyal politikanın temel unsurları arasında yer alan sosyal güvenlik (sosyal güvence), gelirleri ne olursa olsun, insanlara belirli sosyal riskler karşısında sosyo-ekonomik güvence sağlamaya dönük bütün kurumsal tedbir ve uygulamalardır.

Sosyal güvenlik sisteminin iç içeleştiği alanlardan birisi ise sağlık sistemidir. Sağlık sistemleri; hastalıkları tedavi etmek, önlemek ve sağlığı geliştirmek yoluyla hem sağlık risklerini hem de finansal riskleri azaltmakta, sosyo-ekonomik refaha büyük katkı yapmakta ve böylece hayati bir sosyal güvenlik fonksiyonu yerine getirmektedir.

Sağlık sigortacılığı, sosyal sigorta şartlarına veya poliçe genel şartlarına göre sigortalının hayatında karşılaşacağı hastalık ve/veya kaza sonucunda ihtiyaç duyacağı sağlık hizmetleri masraflarını karşılayan bir sigorta türüdür.

SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ

Sosyal Güvenliğin Tanımı ve Amacı

Dar anlamda sosyal güvenlik; hastalık, kaza, analık, yaşlılık, sakatlık, işsizlik, ölüm ve çocuk yetiştirme gibi sosyal risklerin yol açabileceği gelir kayıpları ve gider artışlarına karşı kişilerin güvenliklerinin sağlanmasıdır

Geniş anlamda sosyal güvenlik ise; dar anlamdaki sosyal güvenliğin kapsamına giren risklere ek olarak, aile, konut, şehircilik, eğitim, meslek seçiminde yardım, yönetime katılma, istihdam, verimliliğin artırılması, sağlık ve hijyen politikalarına ilişkin tedbirleri de içermektedir.

Sosyal güvenliğin sağlanabilmesi için sosyal risklerin doğuracağı gelir kayıpları ve gider artışlarının karşılanması zorunludur.

.Risk (tehlike, riziko), gerçekleşmesi muhtemel veya muhakkak olan, gerçekleştiği zaman insanı, sağlığının bozulması ve vücut bütünlüğünün zarar görmesi gibi şekillerde etkileyen her türlü olay ve durumu anlatır.

Sosyal risk, toplumun kendisine özel bir önem verdiği ve kişilerin bunların zararlı etkilerinden kurtarılmalarını istedikleri risklerdir.

ILO 102 sayılı ve 1952 tarihli “Sosyal Güvenliğin Asgari Normları Antlaşması”nda sosyal güvenliğin dokuz temel dalını tespit etmiştir. Bunlar; hastalık, analık, iş kazası ve meslek hastalıkları, sakatlık, yaşlılık, ölüm, işsizlik, nakdi yardımlar ve aile yardımlarıdır.

Sözleşmede 9 sosyal riske karşı alınması gereken tedbirler şu şekilde sıralanmıştır:

1. Hastalık halinde sağlık yardımı,

2. Hastalık halinde tazminat,

3. İşsizlik halinde maddi destek veya yardım,

4. Yaşlılık halinde maddi güvence,

5. İş kazası ve meslek hastalıkları halinde tazminat,

6. Analık halinde yardım-tazminat,

7. Sakatlık halinde maddi güvence,

8. Ölüm halinde maddi güvence ve

9. Aile yardımları.

Sosyal riskler çeşitli şekillerde sınıflandırılabilmektedir. Sosyal riskler çoğunlukla mesleki riskler (iş kazaları ve meslek hastalıkları), fizyolojik riskler (hastalık, kazalar, analık, malullük, yaşlılık ve ölüm) ve sosyo-ekonomik riskler (işsizlik ve çocuk yetiştirme) şeklinde sınıflandırılmaktadır.

Sosyal güvenliğin amacı, piyasa mekanizması sonucunda oluşan gelirin toplumda yeniden dağıtımının sağlanmasıdır.

Sosyal koruma mekanizmalarının genel olarak dört amacı bulunmaktadır: Sürekli geliri ve/veya yaşam standartlarını korumak, yoksulluğu azaltmak, ekonomik hakkaniyeti sağlamak, sosyal dışlanmayı ve marjinalleşmeyi önlemek.

Sosyal Güvenlik Yöntemleri

1) Bireysel yöntemler (şahsi, serbest) ve

2) sosyal güvenlik yöntemleri (kolektif, kanuni, kamusal).

Bireysel yöntemler kapsamında risk endeksli primlerle finanse edilen tasarruflar ve özel sigortalar yer alırken, sosyal güvenlik yöntemleri kapsamında gelir endeksli primlerle finanse edilen sosyal sigortalar sistemi, vergi gelirleri ile finanse edilen devletçe bakılma, sosyal hizmetler ve sosyal yardımlar yer almaktadır.

Sosyal güvenlik sistemleri; primli sistemler (sosyal sigortalar) ve primsiz sistemler (sosyal yardımlar, sosyal hizmetler, devletçe bakılma) olmak üzere iki ana grupta da ele alınmaktadır. Sözü geçen yöntemlerin ayırımında temel kriter, sosyal gelirlerin sağlanış yöntem ve biçimleridir. Bu ayırımda kullanılan ikinci derecede kriter ise, sosyal güvenliğin finansman biçimi olarak ortaya çıkmaktadır.

Primsiz Sosyal Güvenlik Sistemi

Primsiz rejim olarak da bilinen primsiz sosyal güvenlik sistemi, kişilerin sosyal güvenliğinin sağlanmasında vergi gelirlerine başvuran ve yardım görenlerden de herhangi bir karşılık beklemeyen sosyal güvenlik sistemidir.

Sosyal yardım: Sosyal yardım yönteminde kişilere yardım, bir başka deyişle sosyal gelir sağlanması muhtaç olma koşuluna bağlanmıştır.  Sosyal yardımlar primsiz ödemeler ve genel yardımlar olarak sınıflandırılabilir. Yaşlılık ve özürlülük aylıkları primsiz ödemeler, ayni ve nakdi olabilen genellikle düzensiz-geçici yardımlar ise genel yardımlar içinde yer almaktadır.

Devletçe bakılma: Devletçe bakılma yöntemi, toplumun her üyesinin, finansmana prim ya da benzeri biçimde özel bir katkıda bulunmaksızın devletten, tutar ve koşulları kanunlarla genel biçimde önceden saptanmış bir sosyal gelir alma hakkının tanınmasıdır. Örneğin, savaş malullerine toprak verilmesi gibi.

Sosyal hizmet: Sosyal hizmet ise, bireylerin birbirleriyle ve çevreleriyle uyum sağlamasını kolaylaştırmak amacını taşıyıp, bireylerin ve toplumun ihtiyaçlarını bir kısım hizmetler vererek gidermeyi hedefler. Sosyal yardımlar nakdi ağırlıklı iken, sosyal hizmetler hizmet ağırlıklıdır.

Primli Sosyal Güvenlik Sistemi

Primli rejim olarak da bilinen primli sosyal güvenlik sistemi, sosyal sigortalardan oluşur. Sosyal sigortalar; bir ülkede çalışanların maruz kalabilecekleri belirli sosyal riskleri karşılamak amacıyla, çalışan ve işverenlerin de zorunlu katılımıyla devlet tarafından kurulan örgütlenmiş bir kurum olup, primli sosyal güvenlik rejimini oluşturur. Sigorta yoluyla risklerin eşitlenmesi, aynı nitelikteki tehlikelerin tehdit ettiği kişilerin karşılaşacakları zararları aralarında dağıtmak suretiyle, bir sigortalı topluluğu meydana getirmeleri ile sağlanmaktadır.

Sosyal sigorta;

1) riziko katılımlıdır, 2) genel olarak zorunludur, 3) kapsamına giren bütün şahıslara uygulanır, 4) amacı sosyal güvenliğin teminini sağlamaktır ve 5) bir bakıma sosyal yardım fonksiyonu görür.

Sosyal sigortaları karşıladığı risklere göre beş grup altında toplamak mümkündür:

1) yaşlılık, 2) maluliyet, 3) sağlık, 4) işsizlik ve 5) aile yardımları.

SAĞLIK SİSTEMİ1

Sağlık Sisteminin Tanımlanması ve Sınırları

Sağlık; yalnızca hastalık ya da sakatlığın olmayışı değil, aynı zamanda sosyal, ruhsal ve fiziksel açıdan tam bir iyilik hali olarak tanımlanmaktadır. Bu iyilik hallerinden sapma ise hastalık olarak ele alınmaktadır.

Sağlık hizmetleri; hastalıkların teşhis ve tedavisi ya da sağlığın geliştirilmesi, sürdürülmesi ve iyileştirilmesi ile ilgili tüm hizmetleri içeren bir kavramdır.

Sağlık sektörü; sağlık elde etmek ve toplumu sağlıklı kılmak amacını gerçekleştirmek üzere, çok geniş bir alanı kapsayan sağlıkla ilgili mal ve hizmet türündeki her türlü ürünü üretmek/arz etmek ve talep etmek/tüketmek üzere kurulan sistem ve alt sistemler ile bunların içinde yer alan kişi, kurum, kuruluş, statü, ürün gibi unsurların tümünü belirtmek için kullanılan, genel ve kapsayıcı bir kavramdır.

 Sağlık sistemlerinde önemli ve hayati bir rol üstlenen sağlık teknolojisi; koruyucu sağlık hizmetlerinde, teşhiste, tedavide ve rehabilitasyonda kullanılan tıbbi cihazlar, ilaç, tıbbi ve cerrahi işlemler ve hizmetlerin sunulduğu örgütsel ve destek sistemleri ve bunlarla ilişkili bilgi birikimi olarak tanımlanabilir.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ne göre sağlık sistemi; temel amacı doğrudan sağlığı geliştirmek, iyileştirmek ya da korumak olan her türlü faaliyeti kapsayan bir sistemdir.

Bir sağlık sisteminin sınırlarını kesin çizgilerle ortaya koymak mümkün olmamakla birlikte, bir sağlık sisteminin sınırları “sağlık sisteminin içindeki unsurlar” ve “sağlık sisteminin dışındaki unsurlar” göz önünde bulundurularak ortaya konulabilir.

Sağlık Sisteminin Amaçları

Sağlık sistemlerinin amaçları ortaya konulurken genelde ikili bir ayırıma gidilmektedir. Buna göre sağlık sisteminin amaçları, temel amaçlar (sağlığın geliştirilmesi, beklentilerin karşılanması ve adil finansman) ve yardımcı amaçlar (erişim, toplum katılımı, sürdürülebilirlik ve yenilik) olmak üzere iki grupta ele alınmaktadır.

Temel Amaçlar

Sağlık sisteminin temel amaçları kapsamında; sağlığın geliştirilmesi, beklentilerin karşılanması ve adil finansmanın sağlanması yer almaktadır.

Sağlığın geliştirilmesi: Sağlık sisteminin tanımlanmış amacı, nüfusun sağlığını geliştirmek ve yükseltmektir.

Beklentilerin karşılanması:  Bunlar bireylere saygı ve müşteri odaklılıktır.

Bireylere saygı; itibara saygı, bireysel özerkliğe saygı (bireyler kendi sağlıkları hakkında karar alırlarken özerk davranabilmelidir) ve gizliliğe saygı (bireylerin kişisel sağlık bilgileri gizli tutulmalıdır) gibi unsurları kapsamaktadır.

Müşteri odaklılık; tüketici memnuniyetinin birçok boyutunu içermektedir. Bunlar; sağlık ihtiyaçlarının hemen karşılanması (sistem bireylerin ihtiyaçlarını anında karşılayacak biçimde tasarlanmalıdır

Adil finansman: Sağlık hizmetlerinde adil finansman, herkesin gelirine göre ödeme yapması ve sağlık hizmetlerinden de ihtiyacı ile ilişkili olarak yararlanabilmesidir.

Yardımcı Amaçlar

Sağlık hizmetlerine erişim: Sağlık hizmetlerine erişim; kapsama, teminat paketi, maliyet paylaşım düzenlemeleri, coğrafi ve kurumsal bariyerler ve erişilebilir hizmetlerin kullanımı gibi engeller olmaksızın (veya minimum düzeyde olması çerçevesinde) ihtiyaç duyulan hizmetlere erişilmesidir.

Toplum katılımı: Son dönemlerde sağlık sistemleri gittikçe daha fazla bir şekilde hasta odaklı olmayı ve toplum katılımını sağlamayı amaçlamaktadır. Bu açıdan, hastaların tedavi süreçlerine aktif katılımları amaçlanmaktadır.

Sürdürülebilirlik: Sağlık sistemlerinde sürdürülebilirlik, bir sağlık sisteminin zaman içinde minimum dışsal girdi ile etkili bir şekilde faaliyet gösterebilmesi olarak tanımlanmaktadır.

Yenilik (inovasyon): İnovasyon, bilimsel ve teknolojik araştırma ve geliştirme faaliyetlerini içerdiği kadar, sonuçları itibariyle insan hayatını ve toplumsal refahı geliştiren, yeni üretim, istihdam ve ticaret imkânları doğuran ürünler, süreçler ve hizmetler anlamına gelmektedir.

Sağlık Sisteminin Fonksiyonları

Sağlık sisteminin performansı; o sağlık sisteminin tasarımı, finanse edilme biçimi, yönetilme biçimi ve sisteme ayrılan kaynak miktarıyla yakından ilişkilidir.

Ekonomik gelişmişlik seviyesi ne olursa olsun herhangi bir sağlık sistemi, kendini oluşturan dört temel unsura veya fonksiyona göre analiz edilebilir.

 

Finansman

İyi bir sağlık sistemi finansmanı; arzulanan çıktı düzeylerinin elde edilmesinde sağlık sistemleri için yeterli destek sağlamakta ve yeterli kaynakların sağlanması yoluyla performansa katkı sağlamaktadır.

Sağlık sistemi finansmanı; gelirlerin elde edilmesi, fon havuzlarında biriktirilmesi ve kaynakların tahsisi veya hizmetlerin satın alınması süreci olarak tanımlanabilir. Sağlık sistemi finansmanı üç alt fonksiyona ayrılarak incelenebilir: Gelir elde etme, fon biriktirme ve hizmetlerin satın alınması.

Gelir elde etme, birincil (hane halkı ve firmalar) ve ikincil (hükümetler ve donör kuruluşlar) kaynaklardan elde edilen para hareketlerini ifade eder. Bu fonlar (kaynaklar) yedi temel mekanizma ile elde edilebilir: Doğrudan cepten ödemeler, özel sağlık sigortası, zorunlu sosyal sağlık sigortası, genel vergiler, özel amaçlı vergiler, hükümet dışı kuruluşların bağışları ve donör kuruluşlardan sağlanan transferler.

Fon biriktirme, çeşitli kaynaklardan elde edilen fonların bir havuzda biriktirilmesini ifade etmek için kullanılmaktadır.

Satın alma veya tahsisat ise, çeşitli kaynaklardan elde edilen ve bir havuzda toplanan gelirlerin bireysel veya kurumsal hizmet sunucularına verdikleri hizmetler karşılığı çeşitli ödeme yöntemleri kullanılarak tahsis edilmesi anlamına gelmektedir.

Hizmet Sunumu

Hizmetlerin sunumu birinci basamak (koruyucu ve önleyici), ikinci basamak ve üçüncü basamak sağlık hizmetleri olmak üzere üç kategoride ele alınabilir.

Sağlık hizmetlerinin sunumu bireysel sağlık hizmetleri ve bireysel olmayan sağlık hizmetleri olmak üzere iki grupta da ele alınabilir.

Kişisel sağlık hizmetleri; doğrudan bireysel olarak tüketilen ve koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerinden oluşmaktadır.

Kişisel olmayan sağlık hizmetleri ise; ya kolektif olarak uygulanan (örneğin kitle sağlık eğitimi) ya da çevrenin insan dışıunsurlarına (örneğin temel sanitasyon) yönelik olarak verilen hizmetlerdir.

Kaynaklar ve Örgütlenme

Sağlık sisteminin oluşabilmesi için ilk olarak kaynaklara ihtiyaç vardır.Bu kaynaklar; insan kaynakları (sağlık hizmetlerini verebilecek kişiler; hekimler, hemşireler, eczacılar, yöneticiler vb.), sağlık olanakları (sağlık hizmetini verecek olan kişilerin bulunabileceği yerler; hastaneler, sağlık merkezleri, laboratuvar vb.), mallar (hastalıkların teşhisine ve tedavisine yarayan unsurlar; ilaç, teçhizat, malzeme vb.) ve bilgiden (hastalıkların teşhisinde ve tedavisinde, sağlığı iyileştirme ve hastalıkları önleme ile ilgili gelinen bilimsel bilgi düzeyi) oluşur.

Yönetim ve Düzenleme

Yönetim ve düzenleme fonksiyonunun temeli; hem kamu hem de özel sektör için bir yön tespit etmesi ve sosyal olarak istenilen temel hedeflerin sağlanmasıdır.

Yönetim ve düzenleme fonksiyonunun altı temel alt bileşeni olduğu belirtilebilir. Bunlar:

1. Bilgi elde etme,

2. Stratejik politikaların belirlenmesi, sağlık politikası vizyonunun tanımlanması,

3. Etkili düzenlemeler yoluyla aktör davranışlarını etkileme,

4. Koalisyon oluşturma ve iletişim yoluyla davranışları etkileme,

5. Çevre oluşturma veya oluşturulmasına yardımcı olmak suretiyle davranışları etkileme ve

6. Sorumluluğun sağlanması.

Sağlık Sistemlerinin Sınıflandırılması

Sağlık sistemleri çeşitli kriterlere göre çeşitli şekillerde sınıflandırılabilmektedir.

Beveridge Modeli (Ulusal Sağlık Hizmetleri Sistemi)

Herkesi kapsayan, hizmetlerin finansmanının ve sunumunun kamu-güdümlü olduğu bir sistem olan Beveridge modeli, aynı zamanda ulusal sağlık hizmetleri (USH), genel vergilerle finansman, evrensel veya zorunlu model olarak da adlandırılmaktadır. 

Bu modele göre sağlık güvencesi kapsamının konusu “vatandaşlar”dır ve tüm vatandaşlar çalışma ve aile durumlarına bakılmaksızın aynı biçimde kapsama alınırlar ve finansmanı da vergilerden sağlanmaktadır.

Bismark Modeli (Sosyal Sigorta Ağırlıklı Sağlık Sistemi)

Bismark modeli; sosyal sigorta modeli, mesleki model, korporatist model, sosyal hastalık fonu veya sosyal güvenlik sistemi olarak da adlandırılmaktadır. Bu modele göre kapsamın konusu “vatandaş” değildir. Çalışanlar istihdam kategorilerine göre gelirlerinden bir kısmını “hastalık fonlarına” veya benzer “üçüncü taraf”lara katkı olarak öderler. Aktif olmayan nüfus, başka bir ifade ile emekliler ve bağımlılar, çalışanlar üzerinden kapsama dâhil edilirler.

SAĞLIK SİGORTACILIĞININ SOSYAL GÜVENLİK VE SAĞLIK SİSTEMİ İÇİNDEKİ YERİ

Sosyal güvenlik sisteminin alt sistemleri arasında; sosyal hizmetler, devletçe bakılma, sosyal yardımlar ve sosyal sigorta yer almaktadır. Sağlık sisteminin alt unsurları arasında ise; finansman, organizasyon, kaynaklar ile yönetim ve düzenleme yer almaktadır. Sağlık finansman sisteminin bir alt birimi ise sosyal sigortalardır. Görüldüğü üzere sosyal sigorta, sosyal güvenlik sistemi ile sağlık sisteminin ortak paydası ve unsurudur.

 

 

 

 

 

 

AÖF Ücretsiz Ders Özeti Paylaşımları
1
ATA AÖF - KURTARMA ARAÇLARI EĞİTMİ 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
2
ATA AÖF - AFETLERDE RİSK VE KRİZ YÖNETİMİ 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
3
ATA AÖF -MESLEK HASTALIKLARI 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
4
ATA AÖF - BİREYLERLE SOSYAL HİZMET 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
5
ATA AÖF - ETİKETLEME VE İŞARETLEME 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
6
ATA AÖF - YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
# TÜM ÖZETLERİ LİSTELE
Siz de hemen Ders Özeti sipariş verin, derslerinize kolayca çalışarak mezun olun.

Anadolu Üniversitesi Özet

Atatürk Üniversitesi Özet

Etiketler: ata aöf - ata aöf çıkmış sorular - ata aöf ders özeti - burhan kankaya - burhan kankaya ders özeti


Bu yazı 21.03.2017 tarihinden itibaren 1 kez okundu.




AÖF Çıkmış Sorular (Anadolu Ünv.) AÖF Çıkmış Sorular (Atatürk Ünv.) AÖF Ders Özetleri AÖF Deneme Sınavları AÖF Ders Kitapları Açık Lise Çıkmış Sorular
İletişim Bilgileri Firmamız Hakkında Sipariş ve Kargo Takibi Mesafeli Satış Sözleşmesi Garanti ve İade Şartları Gizlilik Sözleşmesi Ödeme ve Teslimat