Hizmette 10+ Yıl ve binlerce müşteri memnuniyeti... | %100 doğru kaynak | %100 memnuniyet | %100 mezuniyet | 0.332 350 23 47
0.541 350 23 42
SHZ201U-ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLER VE BAKIM HİZMETLERİ DERSİNİN 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
SHZ201U-ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLER VE BAKIM HİZMETLERİ DERSİNİN 1. ÜNİTE DERS ÖZETİNE VE DİĞER DERSLERİN DERS ÖZETİNE ULAŞABİLİR, AÖF ÇIKMIŞ SORULARI, AÖF DERS ÖZETLERİNİ VE AÖF YARDIMCI KAYNAK KİTAPLARI ONLİNE SİPARİŞ VEREBİLİRSİNİZ...

1.BÖLÜM-ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLER-KAZANÇLAR-ÖNEMLİ KAVRAMLAR

Bu bölümü tamamladıktan sonra;

1.Özel gereksinimli bireyleri tanımlayan terim ve kavramları açıklayabileceksiniz.

2.Özel gereksinimli olma nedenlerini tartışabileceksiniz.

3.Ülkemizde özel gereksinimli bireylere sağlanan özel eğitim hizmetlerini betimleyebileceksiniz.

4.Özel gereksinimli bireylere yönelik sosyal hizmet uygulamaları konusunu tartışabileceksiniz.

Bilinmesi gereken önemli kavramlar:

Yetersizlik Özel Eğitim-Özür Bakım Hizmetleri-Engel Sosyal Hizmetler-Risk taşıma Sosyal Hizmet Uzmanı- Özel Gereksinimli Bireyler

ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLERİ TANIMLAYAN TERİM VE KAVRAMLAR

Özel gereksinimli birey, çeşitli nedenlerle bireysel ve gelişim özellikleri ile eğitim yeterlilikleri açısından akranlarından beklenilen düzeyden anlamlı farklılık gösteren bireydir.

Özel gereksinimli bireylerin tanılanmasında, zedelenme, yetersizlik/özür, engel ve risk gibi kavramlar sıklıkla karşımıza çıkmaktadır.

Zedelenme, bir vücut parçası ya da organın kaybını ya da işlevinin azalmasıdır. Örneğin, bir bacağın kaybı zedelenme için örnek olarak düşünülebilir.

Yetersizlik/özür,bir eylemi ya da davranışı sergilemede yeterli olmamayı ifade eder.

Engel terimi ise, çocuğun yetersizliği nedeniyle toplumun beklentilerine yanıt verememesi sonucunda fiziksel ve sosyal çevresiyle etkileşimde sınırlılık ya da sorun yaşaması durumudur. Oysa yetersizliği olan bireye gerekli bilgi ve beceriler kazandırıldığında, sosyal ve gerektiğinde fiziksel çevrede bazı değişikliklere gidildiğinde yetersizliğin engel durumuna dönüşmesi önlenebilir.

Risk taşıma ise, hâlihazırda herhangi bir yetersizliği belirlenemeyen, ancak ileride yetersizlik gösterme olasılığı normalde beklenenden daha fazla olan çocukları ifade etmektedir.

ÖEHY’nin (2009) tanımlar bölümünde özel gereksinimli bireyler alfabetik sıralama ile aşağıdaki gibi sınıflandırılmıştır.

• Çok ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olanlar• Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olanlar

• Dil ve konuşma güçlüğü olanlar• Duygusal ve davranış bozukluğu olanlar

• Görme yetersizliği olanlar• Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olanlar

• İşitme yetersizliği olanlar• Orta düzeyde yetersizliği olanlar

• Ortopedik yetersizliği olanlar• Otistikler

• Özel öğrenme güçlüğü olanlar• Serabral palsililer

• Süreğen hastalığı olanlar• Üstün yetenekli olanlar

ÖZEL GEREKSİNİMLİ OLMA NEDENLERİ

Dünya Sağlık Örgütü ve pek çok uzman yetersizliğe yol açan nedenleri yapısal nedenler ve edinilmiş nedenler olarak iki başlıkta ele almaktadır.

Yapısal nedenler genetik bozukluklar, kalıtsal metabolizma bozuklukları ve kromozom bozuklukları olarak ele alınabilir.

Edinilmiş nedenler ise, bebeğin doğum öncesi, doğum sırasındaki ya da sonrasında ya da erken çocukluk döneminde çok değişik nedenlerle beyin gelişimini etkileyen olumsuz durumlara maruz kalması olarak tanımlanabilir. Annenin hamileliği sırasında ya da öncesinde madde bağımlısı olması, travma ve yaralanmalar, bebeğin doğum öncesi, sırası ve sonrasında enfeksiyona ya da toksik etkilere maruz kalması, beslenme yetersizliği ve yoksulluk ve yoksunluk gibi olumsuz durumlar çevresel etmenlere örnek olarak sıralanabilir.

ÖZEL EĞİTİM

Özel eğitimde, çocukların performansına dayalı olarak beklenen ürünlerin belirlenmesi ve öğrenme ortamlarının buna göre düzenlenmesi temel alınmaktadır.Özel eğitimi genel eğitimden ayıran en önemli nokta, öğretimin öğrencinin gereksinimine göre bireysel olarak planlanması, daha sistematik olarak uygulanması ve değerlendirme yapılmasıdır.

Müdahale Biçimi Olarak Özel Eğitim

BURASI ÖNEMLİ DİKKAT!!!

Özel eğitimin en genel amacı; özel gereksinimli bireylerin yakın çevresinde, okulda ve toplumsal ortamlarda karşılaşabileceği engelleri ortadan kaldırmak ya da en aza indirmek için etkili uygulamaları belirleyerek uygulamaktır.

Doğum sonrasında, çocuklarının gelişimsel geriliğinin ya da yetersizliğinin farkına varabilmesi için hastanede gerekli bilgilendirmelerin yapılması, çocuğun durumuyla ilgili bir şüphe hissedildiğinde, tıbbi değerlendirmenin yapılması (yeni doğan taraması) ve hemen ardından eğitsel değerlendirmenin yapılması için aileye bilgi verilmesi akla ilk gelen ikincil önleyici müdahalelerdir.

Öğretim Biçimi Olarak Özel Eğitim

-Özel eğitimin kapsamı: Yapılan değerlendirmeler sonucunda yetersizliği belirlenmiş özel gereksinimli bireyleri ve bu bireylerin eğitiminde yer alan farklı meslek gruplarından gelen uzmanları kapsamaktadır. Özel gereksinimli bireylerin eğitiminde temel personel özel eğitim öğretmeni olmakla birlikte bu süreç bir ekip işidir.

Ekipte ise, genel eğitim öğretmeni (örneğin sınıf öğretmeni), yardımcı öğretmen, fizik tedavi uzmanı, dil ve konuşma terapisti, sosyal hizmet uzmanı, psikolog, sağlık personeli (doktor, hemşire ya da sağlık memuru) yer almaktadır.Bu meslek gruplarında olan uzmanlar özel gereksinimli bireylerin yetersizliklerinin tür ve derecesine göre eğitim ve bakım hizmeti sunmaktadırlar.

-Özel eğitimin içeriği: Bu kapsamda, özel gereksinimli bireylerin bağımsız yaşamalarını kolaylaştıracak becerilerin öğretimi hazırlanmalıdır. Örneğin, zihinsel yersizliği olan çocuklar için öncelikli olarak öz bakım becerileri, otizmli çocuklar için sosyal iletişim becerileri, görme yetersizliği olan çocuklara “Braille Alfabesinin” öğretilmesi amaç olarak belirlenirken, süreğen hastalığı olan çocuklar için bakıma dayalı hizmetler amaç olarak belirlenir.

-Nasıl öğretileceği: Öğrencilerin gereksinimleri ve öğrenme düzeylerinin çeşitlilik göstermesi durumunda sunulan öğretimin etkili olabilmesi için öğretimde farklı bir planlama yapılması gerekmektedir.

-Nerede öğretileceği:  Eğitim ortamları özel gereksinimi olan öğrencilerin katılım düzeylerine göre tam zamanlı ayrı yatılı ve gündüzlü özel eğitim okullarından başlayarak yarı zamanlı özel eğitim okulları, genel eğitim okullarının bünyesinde açılan tam zamanlı özel eğitim sınıfları ve genel eğitim sınıfları olarak sıralanmaktadır.

ÖZEL EĞİTİM VE İLİŞKİLİ HİZMETLER

Özel gereksinimlibireylerin gereksinimleri doğrultusunda sunulabilecek eğitim ve ilişkili hizmet olasılıkları çokçeşitlenebilmektedir. İlişkili hizmetlere örnek olarak konuşma terapisi, psikolojik destek ve sosyalçalışma alanları gösterilebilir.

Özel gereksinimli bireyin sağlığı ile ilgili kurum Sağlık Bakanlığı; eğitimi ve rehabilitasyonu ile ilgili kurum Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ve bakımıyla ilgili kurum ise Başbakanlığa bağlı olarak hizmet sunan Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu’dur (SHÇEK).

Özel eğitimde diğer önemli destek hizmet alanı ise ailelere sunulan destek hizmetleridir. Anne babalar çocuğun yetiştirilmesinde önemli görevleri üstlenen kişilerdir.  Anne babalar, çocuklarının eğitim sürecine katılım göstermekle birlikte,erken çocukluk döneminden yetişkinliğe kadar yaşamları boyunca sağlık ve bakım gereksinimlerini de karşılamak durumundadırlar.

Özel gereksinimli bireylere ve ailesine eğitim, sağlık ve bakım hizmetlerinin koordineli ve eşgüdümlü sunumunda en fazla sorumluluk üstlenen meslek elemanı sosyal hizmet uzmanıdır.

Sosyal hizmet uzmanları, anne babanın özel gereksinimli bireyin özrünü, mevcut durumunu ve yerleştirildiği ortamı kabullenmesi açısından aileyi yönlendirir ve bu anlamda toplumda sağlanan hizmetlerden yararlanmasını sağlar.

ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLER İÇİN SAĞLANAN EĞİTİM HİZMETLERİ

Ülkemizde özel eğitim hizmetleri illerde ve bazı ilçelerde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı Rehberlik Araştırma Merkezleri (RAM) tarafından yürütülmektedir. RAM’lar tıbbi değerlendirmen sürecinin hemen ardından özel gereksinimli çocukların ve ailelerinin eğitim boyutunda ilk hizmet alacakları yerlerdir.  Ülkemizde en yaygın kullanılan standart değerlendirme araçları zeka testleridir.

RAM’larda “Eğitsel Değerlendirme ve İzleme Ekibi” tarafından yapılan ayrıntılı değerlendirme ile öğrencinin özel eğitim hizmetlerinden yararlanmayı gerektirecek bir yetersizliğe sahip olup olmadığı belirlenir.

Erken Çocuklukta Özel Eğitim Hizmetleri

1997 yılında çıkarılan 573 Sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’de erken eğitim, erken çocukluk eğitimi dönemini, “0-36” ay arasındaki çocukları, kapsayan eğitim hizmetleri olarak tanımlanmıştır.

Ülkemizde, bünyesinde tıp fakültesi bulunduran bazı üniversitelerde erken eğitim döneminde özel gereksinimli çocukların eğitim gereksinimlerini belirlemek için formal değerlendirmeler yapılmaktadır.

Erken çocukluk döneminde, değerlendirmeye yönelik kullanılan testler, gelişmiş ülkelerdeki testler ile benzerlik göstermektedir. En sık kullanılan testler arasında, Bailey Bebek Gelişim Envanteri, Denver II Gelişimsel Tarama Testi, Ankara Gelişim Tarama Envanteri (AGTE), Küçük Adımlar Erken Eğitim Programı Gelişim Becerileri Envanteri (KAEEP) ve Portage Kontrol Listesi yer almaktadır.

Ülkemizde, erken çocukluk özel eğitim programları oldukça yeni bir alandır ve 0-3 yaş grubunu kapsayan uygulamalar yok denecek kadar azdır.

Okulöncesi dönemde olan, özel gereksinimli çocuklar RAM kararıyla okul öncesi eğitime başlarlar. Özel gereksinimli çocukların okulöncesi eğitimi ülkemizde zorunlu eğitim kapsamındadır.  Bu nedenle 2009-2010 öğretim yılının başında 32 ilde “Okulöncesi Dönemde Kaynaştırma Eğitimin Yaygınlaştırılması Projesi” başlatılmış ve kaynaştırma eğitiminden yararlanamayacak düzeyde olan özel gereksinimli çocuklar için özel eğitim okullarında ana sınıflarının açılması hız kazanmıştır.

Okul Çağındaki Özel Gereksinimli Çocuklar

Okul çağındaki özel gereksinimli çocukların eğitimi için üç seçenek sunulmaktadır:

 (1) Kaynaştırma uygulamaları adı altında genel eğitim okulları,

(2) genel eğitim okulları bünyesinde özel eğitim sınıfları ve

 (3) genel eğitim okullarından ayrı özel eğitim okullarıdır.

 Genel eğitim okullarından ayrı özel eğitim okulları gerçek ve tüzel kişilerce açılabilmektedir.

1-Kaynaştırma Eğitimi

2005 tarihinde yürürlüğe giren Özürlüler Kanunu’nda ve bu kanuna dayalı olarak 2006 yılında yayımlanan ÖEHY’nde kaynaştırma eğitiminin iyileştirilmesi yönünde birçok madde yer almıştır.

Özel gereksinimli çocuklar için kaynaştırma uygulamalarının yararları neler olabilir?

Akranlarıyla etkileşim içerisinde sosyal becerileri gelişir, çocuğun toplumsal yaşama geçici ve toplumla bütünleşmesi daha kolay olur.

Özel Eğitim Sınıfları

Özel eğitim sınıfları, genel eğitim okullarının ya da özel eğitim okullarının bünyesinde açılan belirli bir yetersizlik grubundaki (görme, işitme, zihinsel yetersizlik gibi) öğrencilerin birlikte eğitim gördükleri sınıflardır. Bu sınıfların bazılarında ilköğretim programları, bazılarında ise farklı eğitim programları uygulanmaktadır. Sınıf mevcutları en fazla 10 öğrencidir. Bu sınıflarda öncelikle o yetersizlik grubunda öğretmenlik programını tamamlamış özel eğitim öğretmenleri görev yapmaktadırlar.

Özel Eğitim Okul ve Kurumları

Bu okullar özel ilköğretim okulları ya da eğitim ve uygulama okulları olabilmektedir. Yönetmelikte bu okullar şöyle sıralanmaktadır.

• İşitme, görme ve ortopedik yetersizliği olan bireyler için açılan okul ve kurumlar

• Zihinsel yetersizliği olan bireyler için açılan okul ve kurumlar

• Otistik bireyler için açılan kurum ve okullar

• Sağlık kuruluşlarında yatarak tedavi gören bireyler için açılan kurum ve okullar

• Üstün yetenekli bireylerin eğitimi amacıyla açılan kurumlar

• Birden fazla yetersizliği olan bireyler için açılan özel eğitim kurumları

• Özel eğitime ihtiyacı olan bireyler için açılan iş okulları

• Özel eğitime ihtiyacı olan bireyler için açılan iş eğitim merkezleri

2011 yılı MEB istatistiklerinde örgün ve yaygın eğitime devan eden özel gereksinimli öğrenci sayısının 170 bin civarında olduğu belirtilmiştir.

Yetişkin Özel Gereksinimli Bireyler

Özel gereksinimli bireyler için yetişkinlik süreci zor ve karmaşıktır.

Ülkemizde, SHÇEK tarafından yürütülen yetişkin özel gereksinimli bireyler için Mesleki Eğitim ve Rehabilitasyon Hizmetleri kapsamında, iş atölyeleri bulunmaktadır. Bu atölyelerde, özel gereksinimli bireylere temel bilgi ve beceri kazandırıp, bir iş edinmelerine ve bağımsız yaşayabilmelerine yardımcı olacak eğitim hizmetleri sunulmaktadır. Bu atölyeler yatılı ve gündüzlü olarak hizmet vermektedir. Ahşap işletmeciliği, oyuncak imalatı, galoş yapımı, santral operatörlüğü, çiçekçilik, makrome, anahtarcılık, mum imalatı,

Son yıllarda özel gereksinimli bireylerin istihdamı konusunda sağlanan hizmetlerin gerek niteliğinde gerekse niceliğinde önemli gelişmeler olsa da, özel gereksinimli bireylerin vasıfsız ve düşük işlerde çalıştırıldıkları, işten çıkarmalarda da ilk sıralarda yer aldıkları görülmektedir.

Eğitim Hizmetlerinden Yararlanamayan Özel Gereksinimli Bireyler

Eğitim-öğretim kurumlarından doğrudan yararlanamayacak durumda olanlara evde, hastane ya da bakım evlerinde hizmet sunulmaktadır. Ayrıca, yetişkin özel gereksinimli bireyler için bakım amaçlı gündüzlü ve yatılı kurumlar bulunmaktadır. Bu kurumlar verdikleri hizmetlere göre farklılaşmaktadır. Bazıları bireyin tıbbi gereksinimlerini temel alarak bakım ve tedavi hizmetleri vermekte, bazıları ise emniyetli bir şekilde bakımlarını sağlamaktadır. Birçok özel gereksinimli birey birden fazla yetersizliği olması ve evde bakımı zor olması nedeniyle yatılı kurumlarda kalabilmektedir.

ÖZEL EĞİTİMDE BAKIM HİZMETLERİ

Özel eğitimin en temel amacı, özel gereksinimli bireylerin yaşadıkları toplumda başkalarına bağımlı olmadan yaşayabilmelerini sağlayabilmektir.

Erken Dönemdeki Bakım

Erken dönemdeki bakım, yetersizliğin oluşumundan itibaren ilk dönemi (3-6 aylık) içermektedir. Bu dönemde özel gereksinimli çocuğun bakımı hastane ya da rehabilitasyon merkezinde sağlanmaktadır. Rehabilitasyon merkezlerinde ise özel gereksinimli çocuğun var olan performansını en üst seviyeye çıkarmak hedeflenir.

Geç Dönemdeki Bakım

Geç dönemdeki bakım, özel gereksinimli bireyin bebeklik döneminden yaşamının sonuna kadar sürecek rehabilitasyon bakım hizmeti olarak düşünülebilir. Geç dönemdeki bakım; özel gereksinimli bireyin tıbbiyönden takibi ve gerektiğinde yatırılarak değerlendirilmesi hizmetlerini kapsadığı gibi, bireye sosyal ve psikolojik destek sunma gibi hizmetleri de kapsamaktadır.

Geç dönemdeki bakım hizmetleri kurumsal bakım ve toplum temelli bakım hizmetleri olarak ikiye ayrılmaktadır.

1-Kurumsal Bakım

Kurum bakım, evde destek verilmesine rağmen, bakılamayacak derecede yardıma gereksinim duyan veya aile yanında bakılması mümkün olmayan yaşlı, özel gereksinimli ve süreğen hastalığı olan bireylere bireysel, sosyal, psikolojik gereksinimlerinin karşılandığı, serbest zamanlarını etkili ve verimli şekilde kullanabilmelerinin sağlandığı, sosyal ilişkilerinin ve aktivitelerinin artırıldığı bakım türüdür.

2-Toplum Temelli Bakım

Toplum temelli bakım, yaşlı, özel gereksinimli ve süreğen hastalığı olan bireylere yönelik bir hizmet modelidir.  Toplum temelli bakımla bireye, yaşadığı sosyal çevreden uzaklaştırmadan yaşamını kendi evinde sürdürmesi için gereksinim duyduğu destek ve yardım sunulmaktadır.

Toplum temelli bakım, pek çok destek hizmeti bir arada sunduğu için farklı disiplinlerden gelen doktor, hemşire, sosyal hizmet uzmanı, psikolog, diyetisyen, fizyoterapist, iş-uğraşı terapisi, ev ekonomisi ve diğer sosyal hizmet alan uzmanlarının aktif olarak yer aldığı disiplinler arası bir ekip çalışmasını kapsamaktadır.

Evde Bakım: Bakıma gereksinim duyan bireye ve aileye verilen her türlü desteği içerir. Evde bakım hizmetlerinin temel amacı, bireyin kendi evinde bağımsız bir şekilde yaşamasını sağlamaktır.

Evde bakım kapsamında verilen hizmetler, evde yardım (ev temizliği, ütü, ilaçların temini gibi günlük işlerin yapılması), evde takip hizmeti (tırnak kesimi, saç-sakal tıraşı, banyo ve beslenme gibi kişisel bakımın desteklenmesi), tıbbi bakım (hemşire, fizyoterapist, konuşma terapisti gibi meslek gruplarından evde hizmet alınması ve programların evde uygulanması), süreli bakım (özel gereksinimli ve yaşlı bireye sahip ailelerin dinlenmeleri ve kendilerine zaman ayırmalarına fırsat verilmesi), telefonla yardım ve evlere yemek servisi yapamaya kadar çeşitlenen bir bakım yelpazesini içerir.

Evde bakım hizmetleri temel olarak bireye yaşadığı ortamda psiko-sosyal, tıbbi ve kişisel bakım hizmetlerini kapsar.

ÜLKEMİZDE BAKIM HİZMETLERİ

Ülkemizde özel gereksinimli bireylerin bakımı konusunda bugüne kadar ağırlıklı olarak tıbbi modelanlayışı benimsenmiştir. Bu anlayışta yetersizlik; eksiklik ve tedavi edilebilecek bir hastalık olarakgörülmüştür. 5378 sayılı Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde DeğişiklikYapılması Hakkında Kanun ile Türkiye’de Bakım Hizmetlerinin sunumu SHÇEK’e verilmiştir. SHÇEKbaşta olmak üzere bakım hizmetleri belediyeler, vakıflar ve dernekler, huzurevleri ve benzeri kuruluşlartarafından da yürütülmektedir.

Bu konudakiyönetmeliklere bağlı olarak günümüzdeuygulamalar, kurum bakım hizmetleri ve evde bakım hizmetleri olarak uygulanmaktadır.

Kurum Bakım Hizmetleri

SHÇEK tarafından verilen kurum bakım hizmetleri üç farklı kurumda hizmet vermektedir. Bukurumlardan ilkinde, Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri’nde, yatılı olarak özel gereksinimlibireylerin bakım ve rehabilitasyonuna yönelik hizmetler verilmektedir. Diğer bir kurum bakım hizmetiolan Aile Danışma ve Rehabilitasyon Merkezleri’nde, gündüzlü olarak hizmet verilmekte ve bumerkezlerde özel gereksinimli bireylere bakım ve rehabilitasyon hizmeti sunulmakta ve özel gereksinimlibireye sahip ailelerin ve annelerin bakım yükünün hafifletilmesi yönünde çalışmalar yapılmaktadır. Sonolarak, Özel Bakım Merkezleri’nde Bakımevi Hizmeti, bakıma gereksinim duyan özel gereksinimlibireyin kendisinin ya da aile üyelerinin talebi doğrultusunda bakım hizmeti özel bakım merkezlerinde degerçekleştirebilecektir.

Evde Bakım Hizmetleri

Evde bakım hizmetleri, Akraba Tarafından Bakım ve Özel Bakım Merkezi Tarafından Bakım olmaküzere iki farklı hizmet uygulamasını kapsamaktadır. Akraba Tarafından Bakım, özel gereksinimli bireyinailesinin talep etmesi üzerine Bakım Hizmeti İl Müdürlüğü’nün denetimi ve rehberliğinde, bakımamuhtaç özel gereksinimli bireyin akrabaları tarafından bireyin ikamet ettiği adreste verilmektedir. ÖzelBakım Merkezi Tarafından Bakımda ise, bakıma muhtaç özel gereksinimli bireyin veya ailesinin talepetmesi halinde, Bakım Hizmeti İl Müdürlüğü’nün denetim ve rehberliğinde açılan, özel bakımmerkezinde istihdam edilen bakıcı personel tarafından bakıma gereksinim duyan özel gereksinimlibireyin ikamet ettiği yerde bakım hizmeti sunulmaktadır.

Ülkemizde, Bakıma Muhtaç Özürlülere Yönelik Resmi Kurum ve Kuruluşlar Bakım Merkezleri Yönetmeliği’ne göre iki tür bakım hizmet yaklaşımı kullanıldığı görülmektedir. Bu hizmetler kişisel bakım hizmetleri ve psiko-sosyal bakım hizmetleridir.

 Kişisel Bakım Hizmetleri

• Banyo yaptırılması,      

• Tuvalet ihtiyacını gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması,

• Tırnaklarının kesilmesi,                              

• Saçlarının taranması,      

• Dişlerinin temizlenmesi,

• Yemek ve içecek ihtiyacının giderilmesi,

• El, yüz ve ayak temizliği, 

• Sakal tıraşının yapılması,

• İstenmeyen tüylerin temizlenmesi,         

• Elbiselerinin giydirilmesi ve çıkarılması,

• Burun ve kulak temizliğinin yapılması,    

• Yatağının temizlenmesi ve düzeltilmesi,

• Odasının temizlenmesi,                            

• Çamaşırlarının yıkanması.

Psiko-sosyal destek hizmetler

• Bakıma gereksinim duyan özel gereksinimli bireyin ailesinin, özel gereksinimli bireyi ve yetersizlik durumunu kabullenmesine, bilgilendirilmesine yönelik bireysel veya grup çalışması yöntemiyle verilecek hizmetler,

• Bakıma gereksinim duyan özel gereksinimli bireyin yetersizliğini, mevcut durumunu ve yerleştirildiği ortamı kabullenmesine ve gelişim alanlarında desteklenmesine yönelik bireysel ve grup çalışması yöntemiyle verilecek hizmetler,

• Özel gereksinimli birey ve ailesinin sosyal hakların ve mevcut kaynakların kullanılmasına yönelik kişisel ve grup çalışması yöntemiyle verilecek hizmetler,

• Bakıma gereksinim duyan özel gereksinimli bireyin bağımsız yaşamasına, sosyal yaşama uyumuna ve katılımına yönelik sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif etkinlikler ile düzenlenecek bu tür etkinliklere katılabilmesi için yapılan destek hizmetler,

• Bakıma gereksinim duyan özel gereksinimli bireyin terk edilme, reddedilme, özür durumunu kabullenememe, ümitsizlik, intihar etme, yalnızlık, sevgisizlik gibi olumsuz duygulardan kurtarılmasına ve depresyon ve stres gibi durumların yaşanmasının önlenmesine yönelik kişisel veya grup çalışması yöntemiyle verilecek hizmetler olarak sıralanmıştır.

Özel gereksinimli bireylere psiko-sosyal bakım hizmetleri kapsamında yer alan sosyal desteği sosyal hizmet uzmanları sağlamaktadır. Sosyal hizmet bilimi davranış ve sosyal bilimleri temel alan uygulamalı bir bilimdir.

ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLERE YÖNELİK SOSYAL HİZMETLER

Bakım hizmetleri kapsamında ağırlıklı olarak hastanelerde ve SHÇEK’e bağlı kurumlarda çalışan sosyal hizmet uzmanlarının özel gereksinimli çocuklarla çalışmaları son yıllarda başlamıştır. “Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelikte” bakım hizmetleri değerlendirme heyetinin; sosyal hizmet uzmanı, psikolog, çocuk gelişim uzmanı, doktor, fizyoterapist, hemşire, sağlık memuru unvanına sahip kişiler arasından farklı mesleki unvanlara sahip en az üç kişiden valilik onayıyla oluşturulması öngörülmüştür.

 Ülkemizde, SHÇEK tarafından özel gereksinimli bireylere yönelik başlıca sosyal hizmet uygulamaları, Aile Danışmanlığı ve Eğitim Hizmetleri, Mesleki Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri, Sosyal Rehabilitasyon Hizmetleri, Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri’nde sunulan özel bakım hizmetleridir.

Sosyal hizmet uzmanları bu kurumlarda özel gereksinimli bireyler ve ailelerle çalışmalarını üç şekilde yürütmektedirler.

 Bu çalışmalar:

 (a) özel gereksinimli birey ve ailesiyle yapılan bireysel çalışmalar,

(b) özel gereksinimli gruplar ve aileleriyle yürütülen grup çalışmaları,

(c) toplumsal bilinçlenmeyi sağlamak amacıyla özel gereksinimli bireyler ve ailelerin katılımının sağlandığı toplumsal boyuttaki çalışmalardır.

Özel Gereksinimli Bireyleri Destekleme

Sosyal hizmet uzmanlarının hastane personeline temel düzeyde de olsa özel gereksinimli bireylerin iletişim becerilerinin yetersizliği ve davranış sorunları karşısında nasıl bir tutum sergilemeleri konusunda bilgi verme gibi sorumlulukları bulunmaktadır.

Sosyal hizmet uzmanlarının diğer bir görevi ise, özel gereksinimli bireylere yönelik eğitim hizmetlerinin koordinasyonunun sağlanmasında, boş zaman etkinlerinin planlanmasında ve toplumla bütünleşmesini saylayacak sosyal etkinliklere katılımlarını sağlamada destek olmalarıdır.

Özel gereksinimli bireylerin en savunmasız oldukları durumlardan biri, duygusal, fiziksel ve cinsel tacize uğramalarıdır. Sosyal hizmet uzmanları, özel gereksinimli bireye yapılan tacizin belirlenmesi ve tacize yönelik psikolojik, tıbbi ve hukuksal boyutta önlemlerin alınması konusunda profesyonel yardım seçeneklerini özel gereksinimli bireylere ve ailelerine sunmalıdır.

Özel Gereksinimli Bireylerin Ailelerini Destekleme

Sosyal hizmet uzmanları, özelikle aileye hem kendileri hem de çocuklarının yaralanabilecekleri özel eğitim ve ilişkili hizmetlere ilişkin bilgi sunma, aileyi yasal hakları ve diğer toplum kaynakları konularında bilgilendirme çalışmalarının yanı sıra ev içindeki ve dışındaki işleri üstlenme, özel gereksinimli bireylere, protez, tekerlekli sandalye vb. alınması için girişimlerde bulma, yoksul özel gereksinimli bireylere tedavi giderleri için ilgili kuruluşlara başvurma ve parasal yardım sağlayan çeşitli kuruluşlara SHÇEK, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı, Sosyal Yardımlaşmayı Teşvik Fonu, Kızılay, Yardım Sevenler Derneği, Vakıflar Genel Müdürlüğü vb) başvurma gibi sosyal destek hizmetini sunmaktadırlar.

Toplumsal Çalışmaları Destekleme

Topluma yönelik çalışmalar ise, temel olarak toplumun özel eğitimle ve özel gereksinimli bireyler ile ilgili olarak bilinçlendirilmesidir. Bu konuda sosyal hizmet uzmanları, özel gereksinimli bireylere yönelik yanlış inanış ve önyargıların değiştirilmesine yönelik kamu ve özel kuruluşlarla işbirliği içinde bulunur ve bu kuruluşlarla birlikte toplumdaki bireyleri duyarlı kılacak etkinlikler düzenlerler.

AÖF Ücretsiz Ders Özeti Paylaşımları
1
ATA AÖF - KURTARMA ARAÇLARI EĞİTMİ 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
2
ATA AÖF - AFETLERDE RİSK VE KRİZ YÖNETİMİ 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
3
ATA AÖF -MESLEK HASTALIKLARI 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
4
ATA AÖF - BİREYLERLE SOSYAL HİZMET 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
5
ATA AÖF - ETİKETLEME VE İŞARETLEME 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
6
ATA AÖF - YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
# TÜM ÖZETLERİ LİSTELE
Siz de hemen Ders Özeti sipariş verin, derslerinize kolayca çalışarak mezun olun.

Anadolu Üniversitesi Özet

Atatürk Üniversitesi Özet

Etiketler: ata aöf - ata aöf çıkmış sorular - ata aöf ders özeti - burhan kankaya - burhan kankaya ders özeti


Bu yazı 21.03.2017 tarihinden itibaren 1 kez okundu.




AÖF Çıkmış Sorular (Anadolu Ünv.) AÖF Çıkmış Sorular (Atatürk Ünv.) AÖF Ders Özetleri AÖF Deneme Sınavları AÖF Ders Kitapları Açık Lise Çıkmış Sorular
İletişim Bilgileri Firmamız Hakkında Sipariş ve Kargo Takibi Mesafeli Satış Sözleşmesi Garanti ve İade Şartları Gizlilik Sözleşmesi Ödeme ve Teslimat