İşlem yapılıyor, lütfen bekleyin...

Hizmette 10+ Yıl ve binlerce müşteri memnuniyeti... | %100 doğru kaynak | %100 memnuniyet | %100 mezuniyet |

Netsorular.com
ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ - TIBBİ TERMİNOLOJİ 1. ÜNİTE DERS ÖZETİ
Tıp terimi olarak kullanılan kelimeler, genellikle Latince kökenlidir. Ancak Grekçe ve diğer dillere ait kelimeler de kullanılmaktadır. ANATOMİK TANIMLAR Anatominin Tanımı İnsan vücudunun genel yapısı ve şeklini, vücudu oluşturan organların yerini, yapısını, şeklini, fonksiyonunu ve komşuluk ilişkilerini inceleyen bilim dalı olarak tanımlanır.

ÜNİTE 1 - TERMİNOLOJİYE GİRİŞ

Tıp terimi olarak kullanılan kelimeler, genellikle Latince kökenlidir. Ancak Grekçe ve diğer dillere ait kelimeler de kullanılmaktadır.

ANATOMİK TANIMLAR

Anatominin Tanımı

 İnsan vücudunun genel yapısı ve şeklini, vücudu oluşturan organların yerini, yapısını, şeklini, fonksiyonunu ve  komşuluk ilişkilerini inceleyen bilim dalı olarak tanımlanır.

B- Anatomik Pozisyon

 Ayakta dik duran bir şahsın başı dik, gözleri ve el ayaları öne bakacak şekilde, kolları her iki yanda sarkık,  ayakları birleştirilmiş duruşuna anatomik pozisyon denir.

C- Anatomik Planlar (Düzlemler)

Anatomik pozisyonda bulunan bir şahsın, belirli bölgelerinden geçen hayalî düzlemler ve eksenler düşünülmüştür. Bu düzlemler ve eksenler insan vücudunu bölgelere ayırır.

Anatomik pozisyonda bulunan bir şahsın vücudundan geçen üç ana düzlem bulunur. Bu Düzlemler:

1-Planum sagittale:

 Bu düzlem ile vücut simetrik olmayan sağ ve sol iki bölüme ayrılır. 2-Planum transversum (planum horizontale):

 Yere paralel olarak geçen, vücudu üst ve alt iki bölüme ayıran düzlemdir. Bu plan klinikte, axial plan olarak  tanımlanır.

  1. Planum coronale (planum frontale): Bu düzlem ile vücut ön ve arka iki bölüme ayrılır.

Sık kullanılan düzlemler

  • Planum medianum: Anatomik pozisyonda bulunan bir şahsın vücudunun tam ortasından geçen ve vücudu sağ ve sol iki simetrik parçaya ayıran düzlemedenir.
  • Planum transpyloricum: Vücudun ön tarafında ve orta hatta olmak kaydıyla Sternum kemiğinin üst kenarı (incisura suprasternalis) ile symphysis pubica arasındaki mesafeyi birleştiren eksenin orta noktasından geçen dik düzlemdir.
  • Planum subcostale: Thorax’ın ön tarafında bulunan arcus costalis’lerin en alt noktasından geçen yere paralel olan düzlemdir.
  • Planum supracristale: Os ilium’un (Os coxa kemiğinin bir bölümü) kanadı olan ala ossis ilii’nin üstkenarında bulunan crista iliaca’nın en üst noktasından geçen yere paralel olan düzlemdir.
  • Planum transtuberculare: Os coxa kemiğinde bulunan crista iliaca’nın dış dudağına ait tüberküllerden geçen, yere paralel düzleme verilenisimdir.

D-Anatomik Eksenler (Axes)

Anatomide sık olarak üç temel eksen kullanılır. Bu eksenler:

  • Axis sagittalis: Önden arkaya doğru geçen eksene denir.
  • Axis transversalis: Soldan sağa veya sağdan sola doğru geçen eksene denir. Bu eksen yere paraleldir. c-Axis verticalis: Yukarıdan aşağıya doğru uzanan ve yere dik olan eksene verilen addır.

Eksenlerde Yapılan Hareketler

Anatomide kabul edilen bir kural vardır. Anatomik pozisyonda bulunan bir şahsa ait eklemlerde meydana gelen hareketler, eksene dik düzlem üzerinde yapılır. Bu hareketler şu şekilde açıklanabilir:

a-                       Sagittal eksende yapılan hareketler:

Abductio: Gövdeden uzaklaşma hareketine verilen isimdir. (Üst ekstremitenin gövdeden uzaklaşması)

Adductio: Gövdeye yaklaşma hareketine denir.( Üst ekstremitenin gövdeye yaklaşması)

b-     Transvers eksende yapılan hareketler:

Flexio: Öne doğru harekete verilen isimdir.( Başın ve gövdenin öne eğilmesi)

Extantio: Arkaya doğru yapılan harekete denir. (Başın ve gövdenin arkaya doğru eğilmesi)

c-                        Vertikal eksende yapılan hareketler:

Rotasyon: Dönme hareketine denir.( Başın ve gövdenin sağa ve sola dönmesi)

Üst ekstremitenin içe dönmesine özel olarak pronasyon, dışa dönmesine ise supinasyon denir.

Alt ekstremitenin ayağın plantar bölgesinin (taban) içedönmesine inversiyon, dışa dönmesine ise eversiyon denir.

 

 

Diğer Eksenler

Linea mediana anterior: Anatomik pozisyonda bulunan bir şahsın ön tarafında yer alan ve gövdenin tam ortasından geçen vertikal eksene denir.

Linea mediana posterior: Anatomik pozisyonda bulunan bir şahsın arka tarafında yer alan ve gövdenin tam ortasından geçen vertikal eksene denir.

Linea medioclavicularis: Anatomik pozisyonda bulunan bir şahsın ön tarafında yer alan ve clavicula’sının orta noktasından geçen vertikal eksene verilen addır.

Linea mamillaris: Anatomik pozisyonda bulunan bir şahsın ön tarafında yer alan ve meme bölgesi orta bölümünden geçen vertikal eksene denir. Bu eksen aynı zamanda linea medioclavicularis olarak da bilinir. Linea sternalis: Anatomik pozisyonda bulunan bir şahsa ait sternum’un lateral kenarından geçen vertikal eksene verilen addır.

Linea parasternalis: Linea sternalis ve linea medioclavicularis arasındaki mesafenin orta noktasından geçen vertikal eksene denir.

Linea axillaris anterior: Anatomik pozisyonda bulunan bir şahısta plica axillaris’in ön kenarından aşağıya doğru inen vertical eksendir.

Linea axillaris media: Anatomik pozisyonda bulunan bir şahısta fossa axillaris’in üst noktasından aşağıya doğru inen vertical eksendir.

Linea axillaris posterior: Anatomik pozisyonda bulunan bir şahısta plica axillaris’in arka kenarından aşağıya doğru inen vertical eksendir.

Linea scapularis: Gövdenin arka tarafında ve istirahat pozisyonunda bulunan bir şahısta scapula kemiğinin angulus inferior’undan geçen vertikal eksene denir.

Linea paravertebralis: Vertebralara ait processus transversus’larının uç noktalarına tekabül eden vertikal eksene denir.

E-                       Vücudun Boşlukları

İnsan vücudunda bulunan organların yerlerinin tanımlanmasında vücut boşluklarının önemi büyüktür. Bu boşluklar:

1-Ön tarafta bulunan boşluklar (Ventral boşluklar):

  • Cavitas Thoracis
  • Cavitas Abdominalis(Abdominis) c-Cavitas Pelvis

2-Arka tarafta bulunan boşluklar (Dorsal boşluklar) a-Cavitas Cranii

b-Cavitas Spinalis

Boşluğun ismi

Boşluğun sınırları

Boşluk içinde bulunan oluşumlar

Cavitas Cranii

Nörocranium kemikleri ile sınırladığı boşluktur.

Beyin (encephalon bölümü), meninx (beni saran zar), sinirler, damarlar ve BOS bulunur.

Cavitas spinalis

(canalis vertebralis içinde bulunur)

Columna vertebralis, discus intervertebralis ve bu oluşumlara tutunan ligamentlerin sınırladığı boşluktur.

Medulla spinalis,spinal sinir kökleri, meninx, bağ dokusu ve damarlar yer alır.

Cavitas Thoracis

Önde: Sternum

Lateralde: Costalar

Arkatarafta: Thorakal Vertebralar İntercostal aralıkta: Kaslar ile sınırlanmış boşluktur.

Kalp, akciğerler, trachea, oesophagus, büyük damarlar, sinirler ve lenf nodları

Cavitas abdominalis

Üst taraf: Diafragma Lateral taraf: Karın duvarı Ön taraf: Karın duvarı

Alt taraf: Cavitas pelvis boşluğu ile sınırlı boşluktur.

Oesophagus, mide, incebağırsak, kalınbağırsak, dalak, böbrekler, gl.suprarenalisler, karaciğer, damarlar, sinirler ve lenf nodları

Cavitas pelvis

Üst taraf: Cavitas abdominalis

Arka taraf: Sacrum

Yan taraf: Pelvis duvarı

Mesane, genital organlar, colon sigmoideum, rectum, damarlar, sinirler ve lenf nodları

F-                       Vücutta Bulunan Oluşumların Yerlerinin Belirlenmesinde Kullanılan Terimler

İnsan vücudunda bulunan organ ve oluşumlar yerlerini, yönlerini ve pozisyonlarını tanımlamak için anatomik kelimelerden yararlanılır.

Terimin adı                                                              

 

Anterior: Vücudun ön tarafında bulunan oluşumlar veya aynı iki oluşumdan ön tarafta bulunan için kullanılan kelimedir.

Posterior: Vücudun arka tarafında bulunan oluşumlar veya aynı iki oluşumdan ön tarafta bulunan için kullanılan kelimedir.

Superior: Vücudun üst tarafında bulunan oluşumlar için kullanılan kelimedir.

Inferior: Vücudun alt tarafında bulunan oluşumlar için kullanılan kelimedir.

Lateralis: Vücudun orta hattından uzak oluşumlar için kullanılır.

Medialis: Vücudun orta hattına yakın oluşumlar için kullanılır.

Profundus: Vücutta bulunan iki oluşumdan derinde bulunanı için kullanılan kelimedir.

Superficialis: Vücutta bulunan iki oluşumdan yüzeyel olanı için kullanılan kelimedir.

Proximalis: Gövdeye yakın oluşum için kullanılan kelimedir.

Distalis: Gövdeye uzak oluşum için kullanılan kelimedir.

Ventralis: Vücudun ön tarafı için kullanılan kelimedir.

Dorsalis: Vücudun arka tarafı için veya arka tarafta bulunan oluşumlar için kullanılan kelimedir.

Cranialis: Vücudun üst tarafı için kullanılan kelimedir.

Caudalis: Vücudun alt tarafı için kullanılan kelimedir.

Dexter: Vücutta bulunan iki aynı oluşumdan sağ tarafta olan için kullanılan kelimedir.

Sinister: Vücutta bulunan iki aynı oluşumdan sol tarafta olan için kullanılan kelimedir.

Apicalis: Anatomik bir oluşumun en üst bölümü için kullanılan kelimedir.

M. serratus anterior

A. intercostalis anterior

M. serratus posterior

A. intercostalis posterior

V. cava superior

Sinus sagittais superior

V. cava inferior

Sinus sagittais İnferior

Margo lateralis Epicondylus lateralis

Margo medialis Epicondylus medialis

M. flexor digitorum profundus

Anulus inguinalis profundus

M. flexor digitorum superficialis

Anulus inguinalis superficialis Extremitas proximalis Phalanx proximalis Extremitas distalis Phalanx distalis Ramus ventralis

A. dorsalis scapula Ramus dorsalis

Cavitas cranialis Cauda equina

A. pulmonalis dextra

A. pulmonalis sinistra Apeks pulmonis

Yukarıya Git